E.E.S.V. Securex Corporate
Maatschappelijke zetel: Tervurenlaan 43, 1040 Brussel
Ondernemingsnummer: BTW BE 0877.510.104 - RPR Brussel

Starten als zelfstandige

Verplichtingen > U moet zich aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen

U moet zich aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen

Wie moet zich aansluiten?

Elke natuurlijke persoon die een zelfstandige activiteit uitoefent in België waarvoor hij aansluitingsplichtig is, moet zich aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen.

Binnen welke termijn moet u zich aansluiten?

Vanaf 1 april 2010 moet u zich ten laatste aansluiten de dag van de start van uw zelfstandige activiteit.

Bij tijdige aansluiting ontvangt u uitstel van betaling.

Bij een tijdige aansluiting (ten laatste op de dag van de start van uw zelfstandige activiteit) krijgt u voor de bijdragen van de eerste 2 kwartalen telkens uitstel van betaling. De verschuldigde bijdrage dient pas te worden betaald vóór het einde van het volgende kwartaal.

Opgelet! Datum van aansluiting = datum van ontvangst van uw originele aansluitingsverklaring bij het sociaal verzekeringsfonds.

Voorbeeld

Op 15/04/2010 vangt u uw activiteit aan en sluit u zich aan bij Securex Integrity of bij een ander sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen. Uw factuur met uw eerste sociale bijdrage wordt naar u verstuurd op 2/05/2010.

U zal dan de bijdragen voor het tweede kwartaal moeten betalen tegen 30 september 2010. U hebt dan genoten van 1 kwartaal uitstel van betaling.

De bijdragen voor het derde kwartaal moeten betaald zijn tegen 31 december 2010. U geniet dan 1 kwartaal uitstel van betaling.

De bijdragen voor het vierde kwartaal moeten betaald worden tegen 31 december 2010. Hier geldt de gewone regel.

Ons advies:

We raden u aan om de aansluiting bij het sociaal verzekeringsfonds in orde te brengen vóór de start van uw zelfstandige activiteit. U kan ten vroegste 6 maanden vóór de start van uw activiteit aansluiten.

Wat zijn de gevolgen bij laattijdige aansluiting?

Doet u dat nog altijd niet, dan wordt u van ambtswege aangesloten bij de Nationale hulpkas voor sociale verzekering der zelfstandigen.

Let op: bij laattijdige aansluiting worden interesten aangerekend (verhogingen van 3% per trimester vertraging plus een eenmalige jaarlijkse toeslag van 7%).

Opgelet: De rechtspersonen zijn hoofdelijk aansprakelijk voor de betaling van deze administratieve boete voor hun werkende vennoten en mandatarissen.

Het sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen zal zich dus moeten richten tot de rechtspersoon in geval van niet-betaling van de boete door de werkende venno(o)t(en) en/of mandataris(sen).

Verplichtingen > U moet sociale bijdragen betalen

Verlaagde minimumbijdragen voor 'primostarters'

 

1.  Wie is een primostarter?

In het eerste jaar waarin u start als zelfstandige in hoofdberoep, wordt u beschouwd als een primostarter.

In welke situaties?

  • U bent net gestart als zelfstandige of helper, of
  • Meer dan vijf jaar (20 kwartalen) geleden had u een zelfstandige zaak en die herneemt u, of
  • U was hiervoor zelfstandige in bijberoep, of
  • U was hiervoor student-zelfstandige, of
  • U was hiervoor meewerkende partner en was niet onderworpen als zelfstandige

 

Belangrijk: u mag in de 20 voorafgaande kwartalen niet actief geweest zijn als zelfstandige in hoofdberoep, meewerkende partner of artikel 37.

 

Twijfelt u of u in aanmerking komt? Kijk de voorbeelden onderaan na; misschien herkent u zichzelf wel in één van de situaties.

 

2.  Voordeel: lagere sociale bijdragen

Als zelfstandige in hoofdberoep betaalt u in principe voorlopige sociale bijdragen berekend op een jaarlijks nettoberoepsinkomen van minimaal 14042,57 euro*. 

Met de maatregel "primostarter" kunt u lagere (voorlopige) sociale bijdrage betalen, op basis van één van de volgende drempels (voor 2020) :

  • 7.251,66* euro (bijdrage van 386,89* euro) OF
  • 9.361,72* euro (bijdrage van 499,46* euro)

 

2.1.       Opgelet wanneer u geen volledig jaar werkt

Opgelet wanneer u in een kalenderjaar minder dan 4 kwartalen aan het zelfstandigenstatuut bent onderworpen.

  • Uw jaarinkomen kan hoger uitvallen dan gedacht, omdat dit eerst nog wordt omgerekend ('geproratiseerd') naar een fictief jaarinkomen. 
  • Uw sociaal verzekeringsfonds vermenigvuldigt dan de inkomsten van het kalenderjaar met 4 en deelt dit bedrag vervolgens door het aantal actieve kwartalen (1, 2 of 3).

 

2.2.       Hoe vraagt u een verlaging van uw sociale bijdragen?

U kunt als primostarter vragen om uw voorlopige bijdragen te verlagen. Afhankelijk van de situatie bevat uw aanvraag een formulier art.11, bewijsstukken, één van beide, of gebeurt de verlaging zelfs automatisch.

  • U verandert van bijberoep of student-zelfstandige naar hoofdberoep:
    • U heeft geen inkomsten als zelfstandige van drie jaar geleden:
    • U heeft inkomsten als zelfstandige van drie jaar geleden. Standaard worden uw bijdragen berekend op de inkomsten van 3 jaar terug. Een aanpassing is steeds mogelijk, volgens één van onderstaande situaties:
      • U wilt uw bijdragen laten berekenen op een van de drempels en uw inkomsten van drie jaar geleden zijn hoger dan de gekozen drempel
      • U wilt uw bijdragen laten berekenen op de laagste drempel en uw inkomsten van drie jaar geleden liggen lager dan die drempel
        • Contacteer ons om de aanpassing te doen. U hoeft geen extra documenten in te vullen.
  • U was eerder al zelfstandige in hoofdberoep, maar langer dan 20 kwartalen geleden:
  • U was eerder al zelfstandige in bijberoep en u herneemt, na een onderbreking van minimaal 1 kwartaal, uw activiteit in hoofdberoep:

 

 

Bezorg ons het ingevulde formulier art.11 (al dan niet met bewijsstukken)

  • Per aangetekend schrijven, naar Securex Integrity, PB 10600, 1040 BRUSSEL, of
  • Door het af te geven in één van onze ondernemingsloketten, in ruil voor een ontvangstbewijs.

 

Uiteraard kunt u ook hogere sociale bijdragen betalen, maar daar komt geen speciale aanvraag aan te pas. Betaal gewoon vrijwillig meer dan wat op uw betalingsbericht staat.

 

2.3.       En hoe zit het dan met uw definitieve sociale bijdragen?

Wanneer u een aanvraag doet om uw sociale bijdragen te verminderen, dan gaat het over uw voorlopige bijdragen. We kunnen namelijk op het moment van uw aanvraag nog niet weten wat u effectief zal verdiend hebben dat jaar.

Uw sociale bijdragen worden daarom pas definitief berekend wanneer de FOD (Federale Overheid) ons uw definitieve inkomsten voor dat jaar doorgeeft.

 

Zodra we uw definitieve inkomsten kennen, kijken we na of die overeenkomen met de eerder gekozen drempel (uit punt 2 ‘Voordeel: lagere sociale bijdragen’):

  • Uw definitieve inkomsten zijn hoger dan de laagste drempel primostarter -> we zullen uw definitieve bijdragen berekenen op uw werkelijke inkomen.
  • Uw definitieve inkomsten zijn lager dan de laagste drempel primostarter -> we zullen uw definitieve bijdragen berekenen op deze drempel.

 

Koos u er niet voor om uw voorlopige bijdragen te verminderen naar één van de inkomstendrempels primostarter, maar blijken uw definitieve inkomsten toch lager te zijn dan het wettelijk minimum hoofdberoep?

  • Dan zullen wij het verschil in betaalde bijdragen terugbetalen (met uitzondering van de bijdragen betaald op het laagste drempel primostarter).

 

3.  U behoudt uw sociale rechten

Het goede nieuws is: ook al betaalt u verminderde sociale bijdragen, u opent dezelfde sociale rechten (pensioen, enz.) als andere zelfstandigen in hoofdberoep, op dezelfde manier.

 

4.  Voorbeelden

Kim

Situatie: Kim start als zelfstandige in hoofdberoep op 1/01/2000 tot en met 30/09/2010. Op 1/10/2010 zet ze haar zelfstandige activiteit stop. Op 1/01/2012 herneemt ze haar zelfstandige activiteit in bijberoep en op 1/01/2020 wordt zij opnieuw zelfstandige in hoofdberoep.

Analyse: Kim was tijdens de 20 kwartelen voorafgaand aan 01/04/2020 niet onderworpen als zelfstandige in hoofdberoep.

Gevolg: Kim kan genieten van de maatregel primostarter vanaf 01/04/2020 t.e.m. 31/03/2021.

 

Steven

Situatie: Steven start als zelfstandige in hoofdberoep op 1/02/2005 tot en met 30/06/2018. Vanaf 1/07/2018 wordt hij zelfstandige in bijberoep tot en met 31/12/2019. Vanaf 1/01/2020 wordt hij opnieuw zelfstandige in hoofdberoep.

Analyse: Steven is tijdens de 20 kwartelen voorafgaand aan 1/1/2020 onderworpen geweest als zelfstandige in hoofdberoep. Meer bepaald in 2015, 2016, 2017 en 2 kwartalen in 2018.

Gevolg: Steven kan niet genieten van de maatregel primostarter.

 

Charlotte

Situatie: Charlotte begint met een zelfstandige activiteit tijdens haar studies en sluit aan als student‑zelfstandige vanaf 01/01/2017. Zij behaalt haar diploma op 30/06/2020 en zet haar zelfstandige activiteit verder.

Analyse: Aangezien zij het statuut student‑zelfstandige heeft, kan zij hier nog van genieten tot 30/09/2020.

Gevolg: Vanaf 01/10/2020 heeft zij recht op de maatregel primostarter tot en met 30/09/2021.

 

* Cijfers voor 2021.

Voorlopige bijdragen

Wat indien ik geen netto beroepsinkomsten van drie jaar geleden als zelfstandige heb?

Dan bevindt u zich in een situatie van begin van activiteit of verandering van categorie (bv. hoofdberoep naar bijberoep of bijberoep naar hoofdberoep).

In deze 2 gevallen hebt u geen referte-inkomsten. In een dergelijke situatie berekent het sociaal verzekeringsfonds voorlopige bijdragen.

De voorlopige bijdragen worden later herzien

• De voorlopige bijdragen van het eerste volledige kalenderjaar, en de eventueel voorafgaande kwartalen, worden geregulariseerd op basis van de beroepsinkomsten van dat eerste kalenderjaar onderwerping.

• De voorlopige bijdragen met betrekking tot de volgende kalenderjaren worden geregulariseerd op basis van de beroepsinkomsten van respectievelijk het tweede en het derde kalenderjaar onderwerping.

Hoeveel bedragen deze voorlopige bijdragen?

Zie onze link

 

Voorlopige bijdragen per kwartaal (beheerskosten 4,10% inbegrepen) bij begin van de activiteit

Zie onze link

 

 

 

Voorlopige bijdragen

Wat indien ik geen netto beroepsinkomsten van drie jaar geleden als zelfstandige heb?

Dan bevindt u zich in een situatie van begin van activiteit of verandering van categorie (bv. hoofdberoep naar bijberoep of bijberoep naar hoofdberoep).

In deze 2 gevallen hebt u geen referte-inkomsten. In een dergelijke situatie berekent het sociaal verzekeringsfonds voorlopige bijdragen.

De voorlopige bijdragen worden later herzien

• De voorlopige bijdragen van het eerste volledige kalenderjaar, en de eventueel voorafgaande kwartalen, worden geregulariseerd op basis van de beroepsinkomsten van dat eerste kalenderjaar onderwerping.

• De voorlopige bijdragen met betrekking tot de volgende kalenderjaren worden geregulariseerd op basis van de beroepsinkomsten van respectievelijk het tweede en het derde kalenderjaar onderwerping.

Hoeveel bedragen deze voorlopige bijdragen?

Aard van de activiteit

Voorlopige bijdrage

per kwartaal

Euro

Toegepaste bijdragepercentage

en inkomen

Euro.

Hoofdberoep

• Tot het einde van het eerste volledige kalenderjaar van activiteit

• Tweede volledige kalenderjaar

• Derde volledige kalenderjaar


629,03
644,37
659,71


20,50 % van 11 824,39
21,00 % van 11 824,39
21,50 % van 11 824,39

Bijberoep

• Tot het einde van het eerste volledige kalenderjaar van activiteit

• Tweede volledige kalenderjaar

• Derde volledige kalenderjaar


69,60
71,29
72,99


20,50 % van 1 308,18
21,00 % van 1 308,18
21,50 % van 1 308,18

Meewerkende echtgenoot (maxistatuut)

• Tot het einde van het eerste volledige kalenderjaar van activiteit

• Tweede volledige kalenderjaar

• Derde volledige kalenderjaar


276,34
283,07
289,81


20,50 % van 5 194,46
21,00 % van 5 194,46
21,50 % van 5 194,46

Activiteit na de pensioenleeftijd

• Tot het einde van het eerste volledige kalenderjaar van activiteit

• Tweede volledige kalenderjaar

• Derde volledige kalenderjaar


139,19
142,58
145,97


20,50 % van 2 616,35
21,00 % van 2 616,35
21,50 % van 2 616,35

Bonus bij betaling bovenop de wettelijke minimumbijdrage

Indien u dit wenst, kunt u voorlopige bijdragen op basis van een geraamd inkomen betalen.

Op basis van het betaalde supplement (verschil tussen de voorlopig betaalde bijdragen en de wettelijk verschuldigde voorlopige minimumbijdrage) wordt een bonus (korting) berekend.

Om een bonus te krijgen, moet dit supplement betaald worden và³à³r het einde van het tweede kwartaal dat volgt op het refertejaar, zijnde het jaar waarvan het inkomen gebruikt zal worden om de bijdragen in kwestie te regulariseren.

Vb. iemand die begonnen is als zelfstandige op 1 januari 2010 kan voor het jaar 2010 vervroegde bijdragen betalen tot 30 juni 2011. Voor de bijdragen 2011, tot 30 juni 2012 en voor de bijdragen 2012, tot 30 juni 2013.

De bonus bedraagt 0,75% per kwartaal en wordt uitgekeerd op het moment van de regularisatie van de voorlopige bijdragen, wanneer het fonds kennis neemt van de inkomsten van het betrokken jaar.

Door voor deze formule te kiezen, vermijdt u eventuele zware regularisaties.

Wenst u voorlopige bijdragen te betalen op basis van een geraamd inkomen hoger dan het wettelijk minimum, stuur ons dan een verklaring met uw geraamd inkomen toe.

Bijdragen per kwartaal (beheerskosten 3,80% inbegrepen) voor het eerste jaar van de activiteit

 

Geschatte

jaarinkomsten

2010
Euro

Hoofdberoep
Euro

 

Meewerkende

echtgenoot

maxistatuut

Euro

Bijberoep
Euro


Activiteit na

pensioenleeftijd

Euro

1 308,17
1 308,18
2 616,34
2 616,35
3 000,00
4 000,00
10 000,00
15 000,00
20 000,00
30 000,00
40 000,00
50 000,00
60 000,00
75 246,19

629,03
629,03
629,03
629,03
629,03
629,03
629,03
797,96
1 063,95
1 595,93
2 127,90
2 659,88
3 044,77
3 604,99

276,34
276,34
276,34
276,34
276,34
276,34
531,98
797,96
1 063,95
1 595,93
2 127,90
2 659,88
3 044,77
3 604,99

0,00
69,59
139,19
139,19
159,59
212,79
531,98
797,96
1 063,95
1 595,93
2 127,90
2 659,88
3 044,77
3 604,99

0,00
0,00
0,00
139,19
159,59
212,79
531,98
797,96
1 063,95
1 595,93
2 127,90
2 659,88
3 044,77
3 604,99

Min.: 629,03
Max.: 3 604,99

Min.: 276,34
Max.: 3 604,99

Min.: /
Max.: 3 604,99

Min.: /
Max.: 3 604,99

 

 

 

Uw sociale bijdragen

1) Waarom moet ik sociale bijdragen betalen?

Uw sociale dekking hangt samen met de betaling van bijdragen.

Elk kwartaal betaalt u een globale som die sociale rechten voor u zal openen op vlak van:

  • kinderbijslagen
  • ziekteverzekering
  • pensioenen
  • ziekte en invaliditeit
  • overbruggingsrecht
  • sociale verzekering in geval van faillissement

📌Lees ook:

Hoeveel bedragen de sociale bijdragen?

Uw rechten

2) Hoe worden die bedragen opgevraagd?

De sociale bijdragen zijn trimestrieel en ondeelbaar, zelfs als u uw zelfstandige activiteit niet gedurende het volledige kwartaal uitgeoefend heeft.

U moet de bijdragen op het eind van elk kwartaal waarop zij betrekking hebben, betalen.

Een bijdrage werd tijdig betaald wanneer het bedrag ervan op de rekening van het sociaal verzekeringsfonds staat, uiterlijk op de laatste dag van het kwartaal.

💡Onze tip: in de praktijk raden wij u aan te betalen vóór de 20ste van de maand (dit in de laatste maand van het kwartaal).

 

3) Wat als u uw sociale bijdragen niet betaalt

Door niet of te laat te betalen, brengt u uw rechten in gevaar, en zullen wij de nodige maatregelen moeten treffen om deze onbetaalde bijdragen te vorderen. De verhogingen en gerechtskosten zullen dan te uwen laste zijn.

Welke bijkomende kosten dreigt u te moeten betalen bij laattijdige vereffening?

Als u uw sociale bijdragen op het einde van het kwartaal niet betaald heeft, zal uw sociaal verzekeringsfonds een laattijdigheidsinterest van 3% toepassen op vervaldag van ieder kwartaal.

Heeft u, op het einde van het kalenderjaar, niet alle bijdragen betaald die u voor het eerst gevorderd werden in de loop van ditzelfde jaar, dan zal uw sociaal verzekeringsfonds, op 1 januari van het daaropvolgende jaar, een bijkomende verhoging van 7% op de onbetaalde bedragen toepassen.

Houd er ook rekening mee dat in geval van niet-betaling binnen de toegewezen termijn, uw dossier overgemaakt zal worden aan een deurwaarder, wat bijkomende kosten zal teweegbrengen. Deze administratieve en gerechtelijke kosten bedragen gemiddeld zo’n 350 euro en kunnen nog hoger uitvallen, afhankelijk van de situatie.

 

4) Moeilijkheden om uw sociale bijdragen te betalen?

Er zijn nu eenmaal periodes in het leven van een onderneming waar de zaken minder goed lopen. En toch moet u het hoofd blijven bieden aan de lasten die u opgelegd worden.

Mocht u financiële moeilijkheden ondervinden, breng ons hiervan dan ook zo snel mogelijk op de hoogte.

Er bestaan oplossingen om u te helpen:

  • Het afbetalingsplan
  • De vermindering van de sociale bijdragen
  • De aanvraag tot vrijstelling
  • De kwijtschelding van verhogingen
  • Het overbruggingsrecht
  • Het betalingsuitstel crisismaatregelen

Elke oplossing wordt gedetailleerd weergegeven op de webpagina die wij hieraan gewijd hebben.

Vervult u de voorwaarden? Hoe kunt u een aanvraag indienen?

👉Neem gerust contact met ons op via mybusiness@securex.be

 

5) Moeilijkheden als gevolg van een crisis:

 

Vrijstelling van sociale bijdragen

Bij de Federale Overheidsdienst (FOD) sociale zekerheid werd een Commissie voor vrijstelling van bijdragen opgericht, die aan de zelfstandige een gehele of gedeeltelijke vrijstelling kan toestaan indien hij in een staat van behoefte verkeert of een staat die de behoefte benadert (dus niet wegens gezondheidsredenen of een ongeval).

Het verlenen van deze vrijstelling heeft het verlies van de latere rechten op pensioen voor de vrijgestelde kwartalen tot gevolg. Wij raden u dus aan vooraf de toestand met ons te bespreken, indien u denkt het voordeel van vrijstelling te kunnen genieten.

De hoofdelijke aansprakelijkheid

De zelfstandige die met één of meerdere helpers werkt, is hoofdelijk met hen gehouden tot de betaling van de sociale bijdragen die ze verschuldigd zijn.

Om welke schuld gaat het?

De hoofdelijke aansprakelijkheid geldt voor de bijdragen, maar eveneens voor de verhogingen en kosten van herinneringsbrieven die het Sociaal Verzekeringsfonds toestuurt.

Eenheid van schuld

Alle hoofdelijke schuldenaars zijn gehouden tot het volledige bedrag van de schuld. Deze is immers ondeelbaar. Het Sociaal Verzekeringsfonds kan zich richten tot gelijk welke schuldenaar die de volledige schuld zal moeten betalen.

In principe kan de persoon die de schuld van de in gebreke blijvende eigenlijke schuldenaar betaald heeft, beroep tegen deze laatste aantekenen.

Verjaring

De wet voorziet dat de vervolging ingesteld door het Sociaal Verzekeringsfonds tegen één van de hoofdelijk aansprakelijken de verjaring ten opzichte van allen stuit.

Gevolgen in geval van vrijstelling

Zelfs wanneer de helper vrijstelling gekregen heeft, blijft de zelfstandige gehouden tot de volledige schuld. Indien de geholpen zelfstandige zelf financiële moeilijkheden ondervindt, kan hij vragen om vrijgesteld te worden van zijn verplichting tot betaling als hoofdelijk aansprakelijke.

Merk op dat de zelfstandige die vrijstelling van bijdragen verkregen heeft, automatisch van zijn hoofdelijke aansprakelijkheid is ontheven.

Conclusie

Het is dus van het hoogste belang dat iedereen zijn bijdragen tijdig betaalt. Bij ontstentenis van betaling van de bijdragen als zelfstandige of van de bijdragen als vennootschap, kan dit heel zware financiële gevolgen in hoofde van de hoofdelijk aansprakelijke met zich meebrengen.

Verplichtingen > Administratieve formaliteiten

Wat verstaat men onder niet commerciële onderneming naar privaat recht?

Vooraleer je van start gaat, moet je weten dat er een aantal beroepen zijn die je niet zomaar mag uitoefenen. Om de titel van zo'n beschermd beroep te mogen dragen of dat beroep te mogen uitoefenen moet je aan bepaalde voorwaarden voldoen. Enkele voorbeelden van beschermde beroepen zijn: arts, advocaat, boekhouder, accountant, verzekeringsmakelaar, notaris en psycholoog. Elke onderneming moet ingeschreven worden in de Kruispuntbank voor Ondernemingen, ofwel als commerciële onderneming ofwel als niet commerciële onderneming naar privaat recht.

Wat verstaat men onder niet commerciële onderneming naar privaat recht?

  • Het betreft een onderneming naar privaatrecht;
  • De onderneming moet een activiteit uitoefenen op het Belgisch grondgebied;
  • De activiteit wordt autonoom uitgeoefend (een activiteit uitoefenen die inkomsten oplevert en waarvoor geen arbeidsovereenkomst werd afgesloten);
  • De activiteit moet op gebruikelijke wijze worden uitgeoefend (repetitief karakter);
  • De activiteit wordt uitgeoefend als bijverdienste of als hoofdactiviteit;
  • De onderneming moet een economische en beroepsactiviteit uitoefenen;
  • De onderneming is geen ambachts- of handelsonderneming.

De beroepen die erkend zijn door een Orde, een Instituut, een Kamer of een federaal gezagsorgaan, maken het voorwerp uit van een erkenning uitgereikt door de hiertoe gemachtigde instantie. Deze erkenning zal in de KBO ingediend worden door de betrokken instantie. Het betreft hier een ‘label' dat het bewijs levert dat de titularis van dit beroep bekwaam is om dit uit te oefenen. De titularissen van dergelijke beroepen dienen na te kijken of de vermelding van de erkenning in de KBO ingeschreven is.

De eerste inschrijving van een starter in de hoedanigheid van ‘niet- commerciële onderneming van privaat recht' is kosteloos. De latere wijzigingen en schrappingen zijn betalend aan het toepasselijke wettelijke tarief.

Een vennootschap oprichten

Wil je een vennootschap oprichten, dan moet je statuten opstellen. Voor bepaalde vennootschapsvormen volstaat een onderlinge overeenkomst, een zogenoemde onderhandse akte. Dat is het geval voor een vennootschap onder firma, commanditaire vennootschap en coöperatieve vennootschap met onbeperkte aansprakelijkheid.

Als oprichter kun je zo'n overeenkomst of onderhandse akte zelf opstellen, dus zonder de tussenkomst van een notaris. Je moet deze onderhandse akte wel laten registreren bij het Registratiekantoor van de Administratie van de btw, de Registratie en de Domeinen.

Voor andere vennootschapsvormen, zoals de naamloze vennootschap (nv) en de bvba, ben je verplicht een beroep te doen op een notaris om de oprichtingsakte te laten opstellen. Zo'n akte heet dan een authentieke akte.

De statuten, onderling overeengekomen, moeten neergelegd worden bij de griffie van de Rechtbank van koophandel en gepubliceerd worden in de bijlagen van het Belgisch Staatsblad. Het financieel plan (fondsen, indirecte kosten investeringen/afschrijvingen en resultaatrekening) en het bankattest moet je ook aan de notaris voorleggen.

Je professionele zichtrekening openen

Start je een eenmanszaak, dan open je een zichtrekening op je eigen naam bij een financiële instelling naar keuze. Op die zichtrekening komen de inkomsten uit je professionele activiteiten. Als je beslist een vennootschap op te richten, moet de rekening op naam van de vennootschap staan. Het rekeningnummer en de naam van de financiële instelling moeten voorkomen op alle facturen en documenten waarmee je om betaling vraagt.

Voorafgaande vergunningen

De nodige voorafgaande vergunningen aanvragen in geval van handelaar (commerciële onderneming)

Voor bepaalde activiteiten heb je een voorafgaande vergunning nodig. Een overzichtje:

Ambulante handel (rondreizende zaak met wisselende standplaats): leurkaart verplicht aan te vragen bij je ondernemingsloket.

Kermisactiviteiten: vergunning verplicht aan te vragen bij je ondernemingsloket.

Beroepskaart vreemdelingen: elke vreemdeling die in België een zelfstandige activiteit wenst uit te oefenen, moet een beroepskaart hebben. Zijn vrijgesteld: echtgenoten van Belgen en bloedverwanten, onderdanen van de Europese Economische Ruimte (België, Cyprus, Denemarken, Duitsland, Estland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Hongarije, Ierland, Italië, Kroatië, Letland, Liechtenstein, Litouwen, Luxemburg, Malta, Nederland, Noorwegen, Oostenrijk, Polen, Portugal, Slovenië, Slowakije, Spanje, Tsjechië, Verenigd Koninkrijk, IJsland, Zweden, Roemenië, Bulgarije) en van Zwitserland, door België erkende vluchtelingen en vreemdelingen die gemachtigd zijn om voor onbepaalde duur in België te verblijven.

De beroepskaart kan aangevraagd worden bij het erkend ondernemingsloket van Securex of bij de Belgische ambassade in het land van oorsprong. Het erkend ondernemingsloket van Securex doet de aanvraag en levert de beroepskaart af na goedkeuring door de bevoegde regio.

Beenhouwer-spekslager: deze vergunning heb je nodig voor het verkopen, het te koop stellen, het voor verkoop bewaren en het met het oog op verkoop versnijden van vers, bereid of verduurzaamd slachtvlees. Deze vergunning moet aangevraagd worden bij de bvoegde regio. Het erkend ondernemingsloket van Securex kan je daarbij helpen. Deze vergunning is sinds 1 januari 2018 afgeschaft in Vlaanderen.

De nodige voorafgaande vergunningen aanvragen in geval van niet-handelaar (niet commerciële onderneming naar privaat recht)

Beroepskaart vreemdelingen

Elke vreemdeling die in België een zelfstandige activiteit wenst uit te oefenen, moet een beroepskaart hebben. Zijn vrijgesteld: echtgenoten van Belgen en bloedverwanten, onderdanen van de Europese Economische Ruimte (België, Cyprus, Denemarken, Duitsland, Estland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Hongarije, Ierland, Italië, Letland, Liechtenstein, Litouwen, Luxemburg, Malta, Nederland, Noorwegen, Oostenrijk, Polen, Portugal, Slovenië, Slowakije, Spanje, Tsjechië, Verenigd Koninkrijk, IJsland, Zweden, Roemenië, Bulgarije en Zwitserland), door België erkende vluchtelingen en vreemdelingen die gemachtigd zijn om voor onbepaalde duur in België te verblijven.

De beroepskaart kan aangevraagd worden bij het erkend ondernemingsloket van Securex of bij de Belgische ambassade in het land van oorsprong. Het erkend ondernemingsloket van Securex doet de aanvraag en levert de beroepskaart af na goedkeuring door de bevoegde regio.

Inschrijven bij de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO)

Als ondernemer moet je je vooraf laten inschrijven in de Kruispuntbank van Ondernemingen. Deze inschrijving gebeurt via je erkend ondernemingsloket. Je dient ook elke uitbatingszetel van je onderneming in te schrijven in de KBO.

Door je inschrijving in de KBO krijg je een ondernemingsnummer. Dat nummer moet je vermelden op alle stukken van commerciële aard, zoals je facturen, brieven, bestelbonnen, websites, e-mails enzovoort.

Ingeval van een inschrijving als commerciële onderneming, gaat het ondernemingsloket na of je de nodige ondernemersvaardigheden hebt en of je beschikt over de nodige beroepskennis, in geval van een gereglementeerde activiteit.

Het inschrijvingsrecht voor de KBO bdraagt €90,50 in 2021.

Ingeval van een inschrijving als niet-commerciële onderneming naar privaatrecht zal de controle betreffende de specifieke beroepskwalificaties gebeuren door de Orde, de Kamer, het Instituut of het federaal gezagsorgaan waarbij u zich zult moeten inschrijven na uw registratie als niet-commerciële onderneming bij de KBO.

Breng de volgende gegevens en documenten met je mee naar je ondernemingsloket:

  • je bankrekeningnummer en naam van de bank
  • het bewijs van je ondernemersvaardigheden (basiskennis bedrijfsbeheer in geval van een commerciële activiteit)
  • eventuele voorafgaande vergunningen
  • een lijstje van de activiteiten die je wenst uit te oefenen
  • de handelsbenaming
  • je identiteitskaart
  • bij een vennootschap: de statuten en het voorlopig ondernemingsnummer door de griffie toegekend.

Opgelet: denk bij de start van je zelfstandige activiteit goed na over je activiteiten en meld al jouw activiteiten bij de inschrijving in de KBO. Indien je activiteiten zou uitoefenen die niet geregistreerd zijn in de KBO, dan riskeer je een administratieve geldboete.

Deze boete varieert tussen de € 26 en € 10.000.

Je btw-nummer activeren

Wie is btw-plichtige? Iedereen die in de uitoefening van een economische activiteit geregeld en zelfstandig, met of zonder winstoogmerk, in hoofd- of bijberoep, goederen levert of diensten verricht die in het btwwetboek omschreven zijn. Zijn niet onderworpen aan de btw: notarissen en advocaten, verplegers en artsen, kinderopvangverblijven, mannequins, bepaalde onderwijsverstrekkers enzovoort.

Als jouw activiteit je tot btw-plichtige maakt, dan moet je de activering van een btw-nummer vragen. Je dient dan een ‘aangifte van aanvang van werkzaamheid', het zogenoemde formulier 604A, in op het bevoegde btwcontrolekantoor.

Daarbij moet je je btw-stelsel opgeven.

Je boekhouder of accountant helpt je het btw-stelsel te kiezen dat bij jouw zaak past.

Het bevoegde btw-controlekantoor is voor eenmanszaken het kantoor van je fiscale woonplaats, voor vennootschappen wordt dat bepaald door de plaats waar de administratieve zetel zich bevindt.

Uiteraard kan je bij het erkend ondernemingsloket van Securex terecht om je btw-activering voor jou in orde te brengen.

Ondernemersvaardigheden ingeval van commerciële ondernemingen

Basiskennis bedrijfsbeheer en beroepskennis

Voor elke natuurlijke persoon of rechtspersoon die een commerciële activiteit start, geldt dat er een bewijs moet geleverd worden van basiskennis van het bedrijfsbeheer.

Voor de gereglementeerde beroepen moet je ook specifieke beroepskennis bewijzen.

Wie bewijst de basiskennis bedrijfsbeheer?

Start je als natuurlijk persoon je onderneming, dan kan de basiskennis bedrijfsbeheer bewezen worden door:

  • het zelfstandig ondernemingshoofd
  • je echtgenoot of echtgenote
  • de partner met wie je minstens zes maanden officieel samenwoont
  • de zelfstandig helper die bloed- of aanverwant van het ondernemingshoofd tot in de derde graad is
  • een aangestelde die verbonden is door een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde duur.

Voor een rechtspersoon kan de kennis op de volgende manieren bewezen worden:

  • binnen personenvennootschappen (bvba, vof enz.): altijd door het orgaan van de vennootschap, zijnde de zaakvoerder
  • binnen kapitaalvennootschappen (nv, cvoa): door het orgaan van de vennootschap, zijnde de (afgevaardigd) bestuurderof door een werknemer: de directeur belast met het dagelijks bestuur.

Het erkend ondernemingsloket van Securex gaat na of je aan de voorwaarden voldoet.

Wie valt niet onder de reglementering?

  • Beoefenaars van een beroep dat gereglementeerd is op het vlak van de basiskennis van het bedrijfsbeheer.Dat is vastgelegd bij wet of geregeld door de kaderwet van 1 maart 1976 tot reglementering van de bescherming van de beroepstitel en van de uitoefening van de dienstverlenende intellectuele beroepen.
  • Ondernemingen die meer dan 50 werknemers tewerkstellen of waarvan meer dan 25% van de aandelen in handen zijn van één of meer niet-KMO's of waarvan de jaaromzet groter is dan 7 miljoen euro of het jaarlijks balanstotaal groter is dan 5 miljoen euro.
  • Niet-commerciële ondernemingen naar privaat recht.

Welke vrijstellingen kun je genieten?

Definitieve vrijstelling
  • De overlevende partner (minstens 6 maanden samenwonen) of echtgeno(o)t(e) zijn definitief vrijgesteld.
  • je bent vroeger, ten tijde van het handelsregister, reeds zelfstandig geweest. In sommige gevallen ben je dan vrijgesteld. Je client advisor kan je daar meer over vertellen.
Voorlopige vrijstelling
  • Bij de overname van een handelszaak moeten de overnemers gedurende het eerste jaar na de overname geen bewijs leveren van de ondernemersvaardigheden. Dat geldt zowel voor de basiskennis bedrijfsbeheer als voor de beroepskennis.
  • De kinderen van een overleden ondernemingshoofd (natuurlijke persoon) zijn vrijgesteld gedurende de drie jaar volgend op het overlijden of drie jaar vanaf hun meerderjarigheid.
  • Als de aangestelde de firma verlaat: gedurende zes maanden.

Hoe bewijs je de basiskennis bedrijfsbeheer?

Er zijn twee manieren om de basiskennis bedrijfsbeheer te bewijzen: met akten en diploma's of door praktijkervaring aan te tonen.

Met akten en diploma's

De volgende akten afgeleverd vanaf 1 oktober 2000 worden als voldoende bewijs van de basiskennis van bedrijfsbeheer aanvaard:

  • het getuigschrift over de basiskennis van het bedrijfsbeheer, uitgereikt in of door:
    • de derde graad van het algemeen of technisch secundair onderwijs, het kunstsecundair onderwijs of het beroepssecundair onderwijs of de centrale examencommissie van de Federale Overheidsdienst Economie
    • de centra voor middenstandsopleiding (opleiding tot ondernemingshoofd)
    • het onderwijs voor sociale promotie
  • elk diploma van het hoger onderwijs

De volgende akten worden aanvaard voor zover zij vóór 1 oktober 2000 werden verkregen:

  • een getuigschrift van hoger algemeen, kunst- of technisch secundair onderwijs
  • een getuigschrift van hoger beroepssecundair onderwijs voor zover behaald in de afdelingen handel, boekhouden, verkoop of kantoor
  • een aanvullend getuigschrift over de kennis van het bedrijfsbeheer behaald in het technisch secundair onderwijs voor zover het getuigschrift over de kennis van het bedrijfsbeheer behaald is in het vijfde of het zesde jaar technisch secundair onderwijs of na 1 juni 1992 in de Vlaamse gemeenschap (na 1 juni 1996 in de Franse gemeenschap)
  • een aanvullend getuigschrift over de kennis van het bedrijfsbeheer behaald in het beroepssecundair onderwijs. Deze akten worden enkel aanvaard indien het getuigschrift over de kennis van het bedrijfsbeheer behaald is in het zesde of het zevende jaar beroepssecundair onderwijs of na 1 juni 1992 in de Vlaamse gemeenschap (na 1 juni 1996 in de Franse gemeenschap)
  • een getuigschrift van slagen in het eerste jaar van de opleiding tot ondernemingshoofd
Door praktijkervaring aan te tonen

1. Beroepservaring als zelfstandig ondernemingshoofd of als mandataris belast met het dagelijks beheer van de vennootschap

  • Duur vereiste ervaring: 3 jaar in hoofdberoep binnen de laatste 15 jaar of 5 jaar in bijberoep binnen de laatste 15 jaar
  • Bewijsstukken:
    • een recent en origineel attest van het sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen met vermelding van de periode en de hoedanigheid (hoofd- of bijberoep) van aansluiting, samen met:
    • een uittreksel van de inschrijving in het Handelsregister of Kruispuntbank van Ondernemingen op persoonlijke naam of op naam van de vennootschap
    • en de publicatie in het Belgisch Staatsblad van de benoeming tot bestuursorgaan van de vennootschap (bij beroepservaring als mandataris belast met het dagelijks bestuur binnen een vennootschap).

2. Beroepservaring als zelfstandig land- of tuinbouwer waarvoor geen inschrijving in de KBO vereist is

  • Duur vereiste ervaring: 3 jaar in hoofdberoep binnen de laatste 15 jaar of 5 jaar in bijberoep binnen de laatste 15 jaar
  • Bewijsstukken:
    • een recent en origineel attest van het sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen met vermelding van de periode en de hoedanigheid (hoofd- of bijberoep) van aansluiting,
    • een recent en origineel attest van de Controleur van de inkomstenbelastingen met vermelding van de periode én de activiteit (zelfstandig land- of tuinbouwer).

3. Beroepservaring als zelfstandig helper

  • Duur vereiste ervaring: 5 jaar binnen de laatste 15 jaar
  • Bewijsstukken:
    • een attest van de geholpen zelfstandige met vermelding van de periode en de hoedanigheid (zelfstandig helper) van de tewerkstelling
    • een uittreksel van inschrijving in het Handelsregister of de Kruispuntbank van ondernemingen van de geholpen zelfstandige
    • een recent en origineel attest van het sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen met vermelding van de periode en de hoedanigheid (zelfstandig helper in hoofd- of bijberoep) van aansluiting.

4. Beroepservaring als meewerkende echtgeno(o)t(e)

  • Duur vereiste ervaring: 5 jaar binnen de laatste 15 jaar
  • Bewijsstukken:
    • een attest van de geholpen zelfstandige met vermelding van de periode en de hoedanigheid (meewerkende echtgenoot) van de tewerkstelling,
    • een recent en origineel attest van de Controleur van de inkomstenbelastingen met vermelding van de periode van de tewerkstelling en vermelding van toekenning van inkomen als meewerkende echtgenoot door de geholpen echtgenoot of echtgenote, of een attest van aansluiting bij het sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen met vermelding van de periode en de hoedanigheid voor de praktijkervaring vanaf 1 januari 2003
    • een uittreksel van de inschrijving in het Handelsregister of Kruispuntbank van Ondernemingen op naam van de werkgever-hoofdzelfstandige.

5. Beroepservaring als bediende in een leidinggevende functie

Hier gaat het om ofwel de adjunct van het ondernemingshoofd of van het vennootschapsorgaan voor zover de verantwoordelijkheid overeenkomt met die van het ondernemingshoofd of het orgaan, ofwel om een lid van de staf belast met taken van bedrijfsbeheer en/of verantwoordelijk voor minstens één afdeling van de onderneming

  • Duur vereiste ervaring: 5 jaar binnen de laatste 15 jaar
  • Bewijsstukken: een sociaal document met vermelding van de leidinggevende functie en de periode, een uittreksel uit de pensioenrekening afgeleverd door Cimire, een individuele rekening of een loonfiche samen met:
    • een tewerkstellingsattest van de werkgever met omschrijving van de leidinggevende functie en de periode van tewerkstelling
    • een recent uittreksel uit het Handelsregister of Kruispuntbank van Ondernemingen op naam van de werkgever.
Met een EG-verklaring

Het bewijs van de basiskennis van bedrijfsbeheer kun je ook leveren als je praktijkervaring kunt aantonen in een EG-lidstaat als EG-onderdaan met een EG-verklaring.

Die verklaring wordt als geldig bewijs aanvaard op voorwaarde dat je voldoende jaren zelfstandigheid kunt bewijzen.

Met een gelijkwaardigheidsverklaring

Het bewijs van de basiskennis van bedrijfsbeheer kan ook geleverd worden door een gelijkwaardigheidsverklaring van een buitenlands diploma. Als dat diploma qua niveau overeenstemt met de Belgische diploma's, kan het als geldig bewijsmiddel worden aanvaard.

Wanneer mag je een gereglementeerd beroep uitoefenen?

Sommige beroepen mag je enkel uitoefenen als je aan bepaalde voorwaarden voldoet. Die hebben betrekking op de basiskennis van het bedrijfsbeheer, die voor alle sectoren dezelfde is, en op de beroepskennis eigen aan het beroep. Dat geldt voor de nijverheids- en ambachtelijke beroepen en voor bepaalde beroepen uit de dienstensector.

Wil je een gereglementeerde activiteit uitoefenen, dan moet je dus kunnen aantonen te beschikken over:

1. de basiskennis van het bedrijfsbeheer (voor alle sectoren dezelfde)

2. de beroepsbekwaamheid.

Over welke beroepen gaat het?
  • Frigorist
  • Droogkuiser
  • Slager-groothandelaar
  • Restaurateur of traiteur - banketaannemer
  • Brood- en banketbakker
  • Cluster fietsen en motorvoertuigen
    • Rijwielen
    • Motorvoertuigen intersectoraal
    • Motorvoertuigen tot 3,5 ton
    • Motorvoertuigen boven 3,5 ton
  • Cluster bouw- en elektrotechniek
    • Ruwbouw
    • Stukadoor, cementeren en dekvloeren
    • Tegel, marmer en natuursteen
    • Dakdekker en waterdichtmaken
    • Schrijnwerk en glazenmaker
    • Eindafwerking
    • CV, klimaat, gas en sanitair
    • Elektrotechniek
    • Algemeen Aannemer
  • Cluster personenzorg
    • Kapper / kapster
    • Schoonheidsspecialist(e)
    • Voetverzorg(st)er
    • Masseur / masseuse
    • Opticien
    • Dentaaltechnicus
    • Begrafenisondernemer

 

*afgeschaft sinds 1/1/2018

Wie kan de beroepswerkzaamheid bewijzen?

Voor een natuurlijke persoon kan de beroepswerkzaamheid bewezen worden door:

  • het zelfstandig ondernemingshoofd
  • door de echtgenoot of echtgenote
  • door de partner met wie hij of zij minstens zes maanden officieel samenwoont
  • door de zelfstandig helper die bloed- of aanverwant van het ondernemingshoofd tot in de derde graad is
  • door een aangestelde die verbonden is door een voltijdse arbeidsovereenkomst voor onbepaalde duur.

Een rechtspersoon kan de beroepswerkzaamheid op de volgende manieren bewijzen:

  • door het orgaan van de vennootschap, zijnde de (afgevaardigd) bestuurder of de zaakvoerder
  • door een werkende vennoot belast met de technische leiding (benoeming neergelegd ter publicatie in het Belgisch Staatsblad)
  • door een werknemer belast met de technische leiding (via een lastgevingsovereenkomst).

Het erkend ondernemingsloket van Securex gaat na of je aan de voorwaarden voldoet. Wanneer een onderneming meer dan één gereglementeerde werkzaamheid uitoefent, kunnen verschillende personen voldoen aan de eisen inzake beroepskennis eigen aan elk van die werkzaamheden.

Hoe bewijs je de beroepskennis?

Je kunt het bewijs leveren met een diploma of door praktijkervaring aan te tonen. De voorwaarden verschillen naargelang van het beroep.

Met akten en diploma's

Het gaat hier om eindakten uitgereikt door een onderwijsinrichting die door een gemeenschap ingericht, erkend of gesubsidieerd is, of om een gelijkwaardig getuigschrift uitgereikt door de centrale examencommissie van de Staat, opgesomd in het koninklijk besluit dat het beroep reglementeert. De akten verschillen dus naargelang van de activiteit.

Door praktijkervaring

Je moet aantonen dat je praktijkervaring opgedaan hebt binnen de 15 jaar voorafgaand aan je inschrijving. Bedoeld wordt praktijkervaring als:

1. zelfstandig ondernemingshoofd met eigen handelsregisternummer / ondernemingsnummer

2. mandataris of werkend vennoot in een vennootschap

3. zelfstandig helper

4. meewerkende echtgenoot

5. loontrekkende in een onderneming met het gereglementeerd beroep als activiteit.

De duurtijd is anders voor de verschillende beroepen.

Je client advisor geeft je over deze materie graag meer informatie.