E.E.S.V. Securex Corporate
Maatschappelijke zetel: Tervurenlaan 43, 1040 Brussel
Ondernemingsnummer: BTW BE 0877.510.104 - RPR Brussel

Loon

Consumptiecheque - 1. Algemene principes

Lees eerst even dit…

Consumptiecheques werden ingevoerd om de horeca-, culturele- en sportsector en ook de kleine detailhandel te steunen na de lange lockdown omwille van Covid-19

De regering heeft beslist dat werkgevers tot 31 december 2020 consumptiecheques kunnen toekennen om die sectoren te ondersteunen.

In deze fiche bespreken we in hoofdzaak de voorwaarden waaronder consumptiecheques niet als loon beschouwd worden en dus vrijgesteld zijn van socialezekerheidsbijdragen en belasting.

Voor het antwoord op enkele zeer praktische vragen in verband met de consumptiecheques verwijzen we u naar de fiche “Consumptiecheque - 2. Praktische vragen”.

 

Welke producten en diensten kunnen aangekocht worden?

Werknemers kunnen de consumptiecheque gebruiken in de horeca-, culturele- en sportsector en ook in de kleine detailhandelszaken.

De detailhandelszaken die de cheques mogen accepteren, moeten aan de volgende voorwaarden voldoen:

 

Komen bedrijfsleiders ook in aanmerking?

Bedrijfsleiders die zelfstandigen zijn, komen niet in aanmerking. De consumptiecheques die zij ontvangen, zijn dus niet vrijgesteld. Bedrijfsleiders die werknemers zijn, komen wel op dezelfde manier en onder dezelfde voorwaarden als andere werknemers in aanmerking voor de maatregel.

 

Tot wanneer kan een werkgever consumptiecheques toekennen aan zijn werknemers? Wat is de geldigheidsduur?

De consumptiecheques kunnen worden toegekend tot 31 december 2020 en blijven geldig tot 7 juni 2021.

 

Wie kan consumptiecheques op de markt brengen?

Consumptiecheques kunnen uitgegeven worden door een uitgiftebedrijf, of door een andere uitgever.

Uitgiftebedrijf

De werkgever kan contact opnemen met een onderneming die de cheques uitgeeft, zoals bijvoorbeeld Edenred, Sodexo of Monizze.

Sodexo en Edenred geven enkel cheques uit in een papieren versie. Monizze geeft dan weer enkel elektronische cheques uit.

Andere uitgever

De werkgever kan ook zelf cheques uitgeven of de cheques aankopen bij lokale handelaars.

In dat geval is het de werkgever (of de lokale handelaar) die de cheques uitreikt. Hij is dan verantwoordelijk dat de volgende informatie op de cheques vermeld wordt:

Daarnaast kan de cheque ook gebruikt worden in bepaalde kleinhandelszaken:

Het moet gaan om ondernemingen die in de fysieke aanwezigheid van de klant diensten of goederen aanbieden aan die klant. De onderneming mag bovendien maximaal 1 van de volgende drie criteria overschrijden:

 

Moeten de consumptiecheques als loon worden beschouwd?

Principe

In principe vormen de consumptiecheques loon dat onderworpen is aan socialezekerheidsbijdragen en aan belasting.  Enkel de consumptiecheques die aan een aantal strikte voorwaarden voldoen, ontsnappen aan het begrip loon en bijgevolg ook aan de (patronale en persoonlijke) socialezekerheidsbijdragen en aan de belasting.

Alle voorwaarden die wij hierna bespreken, gelden zowel op het sociale als op het fiscale vlak.

Voorwaarden

Opdat zij niet als loon aangemerkt zouden worden, moeten, zowel de elektronische als de papieren, consumtiecheques tegelijkertijd aan de volgende voorwaarden beantwoorden:

 

De volgende voorwaarden zijn enkel van toepassing op elektronische consumptiecheques:

 

Opgelet! Als een van de bovengenoemde maximumgrenzen wordt overschreden, geven de consumptiecheques geen recht op belastingvrijstelling en worden ze volledig belast. Het gaat dus niet alleen om het deel dat 10 euro per cheque of 300 euro in totaal per werkgever overschrijdt.

Concreet zal een consumptiecheque met een nominale waarde van meer dan 10 euro of die wordt toegekend aan een werknemer die al consumptiecheques met een totale waarde van 300 euro van dezelfde werkgever heeft ontvangen, worden beschouwd als een voordeel van alle aard dat belastbaar is bij de werknemer.

Hetzelfde geldt wanneer in de cao of in de individuele overeenkomst geen maximale nominale waarde per consumptiecheque wordt vermeld.

 

Twee voorbeelden

Voorbeeld 1

U geeft uw werknemer 35 consumptiecheques van 10 euro, dus in totaal 350 euro. In dat geval zijn de RSZ-bijdragen en de bedrijfsvoorheffing verschuldigd over het totale bedrag van 350 euro (en niet alleen over de 50 euro die de limiet overschrijden).

 

Voorbeeld 2

Een werknemer ontvangt 30 consumptiecheques van 10 euro van u en 30 consumptiecheques van 10 euro van zijn andere werkgever. Het totale bedrag van de ontvangen consumptiecheques (600 euro) vormt een vrijgesteld inkomen voor de werknemer. De limiet van 300 euro per werkgever wordt niet overschreden.

 

Wat zijn de verplichte vermeldingen voor de papieren cheques?

Principe

De papieren consumptiecheque moet: 

  • duidelijk aangeven dat hij slechts geldig is tot 7 juni 2021;
  • de uitreikingsdatum van de cheque vermelden. Hij zal uitgereikt mogen worden tot 31 december 2020;
  • vermelden dat hij enkel gebruikt mag worden in de inrichtingen van de horeca- en culturele sector die erkend of gesubsidieerd worden door de bevoegde overheid of in sportverenigingen waarvoor er een federatie bestaat die erkend of gesubsidieerd wordt door de Gemeenschappen of tot één van de nationale federaties behoort.
  • Opmerking: het wetsvoorstel waarvan sprake is hierboven breidt het toepassingsgebied van de cheque uit naar kleinhandelszaken die verplicht werden gedurende meer dan 1 maand te sluiten. 

Sanctie

Als deze voorwaarden niet gerespecteerd worden zullen de cheques op sociaal en fiscaal vlak als gewoon loon. U moet dan sociale bijdragen en bedrijfsvoorheffing betalen op het toegekende bedrag.

 

Toekenning via collectieve arbeidsovereenkomst of schriftelijke individuele overeenkomst

Principe

Consumptiecheques moeten toegekend worden via een collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) of via een individuele overeenkomst. De uitreiking van de cheques mag dus niet voortvloeien uit een mondeling akkoord of uit een praktijk die de werknemer stilzwijgend aanvaard heeft. Een loutere vermelding in het arbeidsreglement volstaat evenmin.

Collectieve arbeidsovereenkomst

De toekenning van de consumptiecheques moet vastgelegd zijn in een collectieve arbeidsovereenkomst op sectoraal of op ondernemingsniveau.

Individuele overeenkomst

In de ondernemingen waar geen ondernemings-cao gesloten kan worden bij gebrek aan een syndicale afvaardiging of omdat het gaat om een personeelscategorie waarvoor het sluiten van een collectieve arbeidsovereenkomst niet de gewoonte is[1], mag de toekenning van de consumptiecheques geregeld worden door een individuele overeenkomst. Deze overeenkomst moet schriftelijk opgemaakt zijn voor elke werknemer afzonderlijk (arbeidsovereenkomst of bijlage bij de overeenkomst).

Wanneer de consumptiecheques via een individuele overeenkomst worden toegekend, mag het bedrag van de consumptiecheque niet hoger zijn dan hetgeen door de collectieve overeenkomst in dezelfde onderneming wordt toegekend.

Bovendien moeten, in geval er een individuele overeenkomst wordt gesloten, de modaliteiten die van toepassing zijn in geval van verlies of diefstal van de drager voor de elektronische consumptiecheques vermeld worden in het arbeidsreglement.

Om u te helpen kan u een model van collectieve of individuele overeenkomst bekomen bij uw Legal advisor.

Als u elektronische consumptiecheques via een individuele overeenkomst toekent, kunnen wij ook een bijlage bij het arbeidsreglement ter beschikking stellen dat de na te leven modaliteiten in geval van verlies of diefstal van de kaart regelt.

Sanctie

Alle consumptiecheques toegekend buiten een collectieve arbeidsovereenkomst of een schriftelijke individuele overeenkomst of krachtens een niet conforme collectieve arbeidsovereenkomst of schriftelijke individuele overeenkomst worden als loon beschouwd.

 


[1] Zoals het kaderpersoneel bijvoorbeeld.

 

Aflevering op naam van de consumptiecheques

Principe

De consumptiecheque moet op naam van de werknemer worden afgeleverd.

Deze voorwaarde wordt geacht vervuld te zijn als de toekenning van de maaltijdcheques en het volledige bedrag van de cheques op de individuele rekening van de werknemer voorkomen, overeenkomstig de reglementering betreffende het bijhouden van de sociale documenten.

Sanctie

Alle consumptiecheques die worden toegekend zonder dat deze voorwaarde vervuld is, worden als loon beschouwd, waarop socialezekerheidsbijdragen en belasting verschuldigd zijn.

 

Mogelijkheid om het saldo van de elektronische consumptiecheques te kunnen nagaan

Vóór het gebruik van de elektronische consumptiecheques moet de werknemer het saldo kunnen nagaan van de cheques die hem werden toegekend en die nog niet gebruikt werden.

Alle consumptiecheques die worden toegekend zonder dat deze voorwaarde vervuld is, worden als loon beschouwd, waarop socialezekerheidsbijdragen en belasting verschuldigd zijn.

 

Kosteloos voor de werknemer

Principe

Het gebruik van de elektronische consumptiecheques mag geen kosten voor de werknemer teweegbrengen.

Regels bij diefstal of verlies

In het geval van diefstal of verlies van de drager van de elektronische consumptiecheques kunnen eventueel wel kosten aangerekend worden voor de vervanging van deze drager, maar enkel wanneer de voorwaarden hieromtrent vastgesteld zijn in een collectieve arbeidsovereenkomst op sectoraal of ondernemingsvlak of in het arbeidsreglement wanneer de toekenning van de elektronische consumptiecheques geregeld is bij individuele overeenkomst.

Ongeacht wat in de CAO of het arbeidsreglement vermeld wordt, mag de kost van de vervangende drager nooit meer bedragen dan de waarde van één maaltijdcheque als de onderneming maaltijdcheques toekent. Als de werkgever geen maaltijdcheques toekent, mag de kost voor de vervanging van de drager niet meer dan 5 euro bedragen.

Voor meer informatie over hoe het verlies of de diefstal van de drager wordt opgelost, verwijzen we u naar de fiche “ Consumptiecheques – 2. Praktische vragen” en meer bepaald naar de vraag “Wat moet de werknemer doen in geval van diefstal of verlies van de drager van zijn elektronische consumptiecheques?

Sanctie

Alle consumptiecheques die worden toegekend zonder dat deze voorwaarde vervuld is, worden als loon beschouwd, waarop socialezekerheidsbijdragen en belasting verschuldigd zijn.

 

Welke sanctie wordt opgelegd als deze voorwaarden niet zijn nageleefd?

Dan wordt de consumptiecheque zowel op sociaal (RSZ-bijdragen) als fiscaal (bedrijfsvoorheffing) vlak beschouwd als loon.

De controle op welke kleinhandelszaken in aanmerking komen, ligt bij de uitreiker van de cheque.

Als de werkgever de cheque zelf uitreikt, kan hij bijvoorbeeld denken aan een lokale zelfstandige bloemist of kapper om de cheque te gebruiken. Een lokale handelaar overschrijdt meer dan waarschijnlijk geen 2 criteria uit de vraag “Kan de werkgever zelf ook consumptiecheques uitreiken?

 

Wat zijn de belangrijkste wettelijke referenties?

  • Artikel 19quinquies van het koninklijk besluit van 28 november 1969
  • Circulaire C/2020/131 over de consumptiecheque