E.E.S.V. Securex Corporate
Maatschappelijke zetel: Tervurenlaan 43, 1040 Brussel
Ondernemingsnummer: BTW BE 0877.510.104 - RPR Brussel

Loon

Consumptiecheque (coronapremie) - 1. Algemene principes

Consumptiecheques van de “eerste generatie” en coronapremie

De eerste consumptiecheques werden in 2020 ingevoerd om de horeca-, culturele- en sportsector en ook de kleine detailhandel te steunen na de lange lockdown omwille van Covid-19

Werkgevers konden tot 31 december 2020 consumptiecheques toekennen om die sectoren te ondersteunen. In sommige sectoren (onder andere de zorg) kon de consumptiecheque tot 30 juni 2021 uitgereikt worden.

Deze consumptiecheques van de “eerste generatie” blijven geldig tot 31 december 2022 en kunnen uitgegeven worden bij dezelfde handelaars als de consumptiecheques toegekend in het kader van de coronapremie. 

De coronapremie toegekend onder de vorm van consumptiecheques

In 2021 werd beslist om bedrijven die ondanks de coronacrisis goede resultaten haalden, een premie tot 500 euro netto kunnen toekennen aan hun personeel. Die premie komt bovenop de loonnorm voor 2021-2022.

Deze coronapremie kan worden besteld vanaf 1 augustus 2021 onder de vorm van consumptiecheques voor maximaal 500 euro bij een erkende uitgever. Edenred, Monizze of Sodexo. 

In deze fiche bespreken we in hoofdzaak de voorwaarden waaronder consumptiecheques niet als loon beschouwd worden en dus vrijgesteld zijn van socialezekerheidsbijdragen en belasting. 

Voor het antwoord op enkele zeer praktische vragen in verband met de consumptiecheques verwijzen we u naar de fiche “Consumptiecheque – 2. Praktische vragen.

 

Wat is de coronapremie?

Bedrijven of sectoren die ondanks de coronacrisis goede resultaten hebben behaald, kunnen een coronapremie toekennen. In de regelgeving wordt niet gedefinieerd wat er met “goede resultaten” wordt bedoeld. Dat kan dus op sectoraal of bedrijfsniveau ingevuld worden.

Hoewel “premie” doet denken aan een cash bedrag, gaat het hier eigenlijk om een cheque. Meer bepaald een opvolger van de consumptiecheque, die men tot eind 2020 kon toekennen. Die opvolger kan tot eind 2021 worden toegekend.

Als werkgever bestelt u een cheque bij een erkende uitgever. Uw werknemer kan die op zijn of haar beurt uitgeven in een handelszaak naar keuze

 

Welke termijnen moet worden nageleefd? Hoe lang is de coronapremie geldig?

De coronapremie is een populair voordeel bij de sectorale onderhandelingen over de invulling van het interprofessioneel akkoord.

En net daar knelt het schoentje. De tijd om de coronapremie toe te kennen, was voorheen heel beperkt. Op 31 december 2021 moesten werknemers hun consumptiecheques immers in handen of op hun betaalkaart hebben staan. Omdat het afronden van de sectorale akkoorden veel tijd in beslag heeft genomen, bleek die deadline moeilijk haalbaar.

Daarom heeft de regering een akkoord bereikt waardoor de consumptiecheques nog tot 31 maart 2022 aan de werknemers bezorgd kunnen worden. De beslissing om de cheques toe te kennen, moet nog altijd ten laatste op 31 december 2021 genomen worden[1].

Wat moet er ten laatste op 31 december 2021 gebeuren?

De beslissing om de coronapremie toe te kennen, moet ten laatste op 31 december 2021 genomen worden. Het is dus niet mogelijk dat u als werkgever, of de sociale partners in uw sector, in 2022 nog beslissen om nog een coronapremie toe te kennen.

Het goede nieuws is wel dat de werknemers de coronapremie niet meer effectief in handen moeten hebben in 2021.

Wat moet er ten laatste op 31 maart 2022 gebeuren?

Zodra de beslissing genomen is om een coronapremie toe te kennen, moet u consumptiecheques bestellen.

De consumptiecheques kunt u nog in 2022 bestellen. Maar bestel ze ook dan tijdig:

De coronapremie moet wel opgenomen worden in de DmfA van het vierde kwartaal van 2021. Daarnaast moet de premie ook nog vermeld worden op een loonfiche in 2021 en op de individuele rekening van 2021.

Bent u klant bij ons sociaal secretariaat en voldoet de toekenning van de coronapremie aan alle voorwaarden? Dan hoeft u zich geen zorgen te maken. Wij verwerken de coronapremie voor u administratief correct in de DmfA-aangifte, de loonfiche en de individuele rekening.

Geldigheidsduur

De coronapremie mag tot 31 december 2022 uitgegeven worden bij handelaars die de consumptiecheques aanvaarden.

 


[1] Dit akkoord moet nog geformaliseerd worden in een koninklijk besluit.

 

Welke producten en diensten kunnen aangekocht worden?

Sinds 1 augustus 2021 kunnen consumptiecheques ( van de eerste generatie en coronapremies) bij de volgende handelaars uitgegeven worden:

Die lijst is een forse uitbreiding ten opzichte van de ‘oude’ consumptiecheques.

 

Komen bedrijfsleiders ook in aanmerking?

Bedrijfsleiders die zelfstandigen zijn, komen niet in aanmerking. De consumptiecheques die zij ontvangen, zijn dus niet vrijgesteld.

Bedrijfsleiders die werknemers zijn, komen wel op dezelfde manier en onder dezelfde voorwaarden als andere werknemers in aanmerking voor de maatregel.

 

Wie kan consumptiecheques (coronapremie) op de markt brengen?

Consumptiecheques kunnen uitgegeven worden door een erkend uitgiftebedrijf. De papieren consumptiecheques kunnen eventueel door een andere uitgever worden uitgegeven.

Erkend uitgiftebedrijf

De werkgever kan contact opnemen met een onderneming die de cheques uitgeeft, zoals bijvoorbeeld Edenred, Sodexo of Monizze.

Andere uitgever

Als er papieren consumptiecheques worden toegekend, kan de werkgever die cheques ook zelf uitgeven of aankopen bij lokale handelaars.

In dat geval is het de werkgever (of de lokale handelaar) die de cheques uitreikt. Hij is dan verantwoordelijk dat de volgende informatie op de cheques vermeld wordt:

 

Moet de coronapremie als loon worden beschouwd?

Principe

De coronapremie wordt onder de vorm van consumptiechques toegekend. In principe vormen die cheques loon dat onderworpen is aan socialezekerheidsbijdragen en aan belasting. Enkel de consumptiecheques die aan een aantal strikte voorwaarden voldoen, ontsnappen aan het begrip loon.

Deze cheques ontsnappen dan ook aan de gewone (patronale en persoonlijke) socialezekerheidsbijdragen en aan de belasting. De werkgever dient echter wel een bijzondere RSZ-bijdrage van 16,50% te betalen iedere keer dat consumptiecheques worden uitgekeerd of de elektronische consumptiechequerekening wordt gecrediteerd.

Alle voorwaarden die wij hierna bespreken, gelden zowel op het sociale als op het fiscale vlak.

Voorwaarden

Opdat hij niet als loon aangemerkt zou worden, moet de coronapremie onder de vorm van consumptiecheques,, zowel de elektronische als de papieren versie, tegelijkertijd aan de volgende voorwaarden beantwoorden:

 

De volgende voorwaarden zijn enkel van toepassing op de coronapremie in de vorm van elektronische consumptiecheques:

 

Opgelet, wanneer u ervoor kiest om een coronapremie toe te kennen, moet u dit voordeel toekennen aan iedereen in uw onderneming, ofwel aan een bepaalde afdeling (bijv. de afdeling Sales). Het onderscheid arbeiders-bedienden is hierbij geen toegelaten criterium, omdat het juridisch niet “objectief” is.

Wat gebeurt er bij overschrijding van de toegelaten grenzen?

Als een van de bovengenoemde maximumgrenzen wordt overschreden, geven de consumptiecheques geen recht op belastingvrijstelling en worden ze volledig belast. Het gaat dus niet alleen om het deel dat 10 euro per cheque of 500 euro in totaal per werkgever overschrijdt.

Concreet zal een consumptiecheque met een nominale waarde van meer dan 10 euro of die wordt toegekend aan een werknemer die al consumptiecheques met een totale waarde van 500 euro van dezelfde werkgever heeft ontvangen, worden beschouwd als een voordeel van alle aard dat belastbaar is bij de werknemer.

Hetzelfde geldt wanneer in de cao of in de individuele overeenkomst geen maximale nominale waarde per consumptiecheque wordt vermeld.

Twee voorbeelden

Voorbeeld 1

U geeft uw werknemer 60 consumptiecheques van 10 euro, dus in totaal 600 euro. In dat geval zijn de RSZ-bijdragen en de bedrijfsvoorheffing verschuldigd over het totale bedrag van 600 euro (en niet alleen over de 100 euro die de limiet overschrijden).

Voorbeeld 2

Een werknemer ontvangt 30 consumptiecheques van 10 euro van u en 30 consumptiecheques van 10 euro van zijn andere werkgever. Het totale bedrag van de ontvangen consumptiecheques (600 euro) vormt een vrijgesteld inkomen voor de werknemer. De limiet van 500 euro per werkgever wordt niet overschreden.

 

Wat zijn de verplichte vermeldingen voor de papieren cheques?

Principe

De papieren consumptiecheque moet: 

  • duidelijk aangeven dat hij slechts geldig is tot 31 december 2022;
  • de uitreikingsdatum van de cheque vermelden. Hij zal uitgereikt mogen worden tot 31 maart 2022;
  • vermelden dat hij enkel gebruikt mag worden in bepaalde inrichtingen.

Sanctie

Als deze voorwaarden niet gerespecteerd worden zullen de cheques op sociaal en fiscaal vlak als gewoon loon. U moet dan sociale bijdragen en bedrijfsvoorheffing betalen op het toegekende bedrag.

 

Toekenning via collectieve arbeidsovereenkomst of schriftelijke individuele overeenkomst

Principe

Consumptiecheques moeten toegekend worden via een collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) of via een individuele overeenkomst.  De uitreiking van de cheques mag dus niet voortvloeien uit een mondeling akkoord of uit een praktijk die de werknemer stilzwijgend aanvaard heeft. Een loutere vermelding in het arbeidsreglement volstaat evenmin.

Collectieve arbeidsovereenkomst

De toekenning van de consumptiecheques moet vastgelegd zijn in een collectieve arbeidsovereenkomst op sectoraal of op ondernemingsniveau.  

Individuele overeenkomst

In de ondernemingen waar geen ondernemings-cao gesloten kan worden bij gebrek aan een syndicale afvaardiging of omdat het gaat om een personeelscategorie waarvoor het sluiten van een collectieve arbeidsovereenkomst niet de gewoonte is[1], mag de toekenning van de consumptiecheques geregeld worden door een individuele overeenkomst.  Deze overeenkomst moet schriftelijk opgemaakt zijn voor elke werknemer afzonderlijk (arbeidsovereenkomst of bijlage bij de overeenkomst). 

Wanneer de consumptiecheques via een individuele overeenkomst worden toegekend, mag het bedrag van de consumptiecheque niet hoger zijn dan hetgeen door de collectieve overeenkomst in dezelfde onderneming wordt toegekend.

Bovendien moeten, in geval er een individuele overeenkomst wordt gesloten, de modaliteiten die van toepassing zijn in geval van verlies of diefstal van de drager voor de elektronische consumptiecheques vermeld worden in het arbeidsreglement.

Om u te helpen kan u een model van collectieve of individuele overeenkomst bekomen bij uw Securex Legal advisor.

Als u elektronische consumptiecheques via een individuele overeenkomst toekent, kunnen wij ook een bijlage bij het arbeidsreglement ter beschikking stellen dat de na te leven modaliteiten in geval van verlies of diefstal van de kaart regelt.

 

Sanctie

Alle consumptiecheques toegekend buiten een collectieve arbeidsovereenkomst of een schriftelijke individuele overeenkomst of krachtens een niet conforme collectieve arbeidsovereenkomst of schriftelijke individuele overeenkomst worden als loon beschouwd.

 


[1] Zoals het kaderpersoneel bijvoorbeeld.

 

Aflevering op naam van de consumptiecheques

Principe

De consumptiecheque moet op naam van de werknemer worden afgeleverd.

Deze voorwaarde wordt geacht vervuld te zijn als de toekenning van de maaltijdcheques en het volledige bedrag van de cheques op de individuele rekening van de werknemer voorkomen, overeenkomstig de reglementering betreffende het bijhouden van de sociale documenten.

Sanctie

Alle consumptiecheques die worden toegekend zonder dat deze voorwaarde vervuld is, worden als loon beschouwd, waarop socialezekerheidsbijdragen en belasting verschuldigd zijn.

 

Mogelijkheid om het saldo van de elektronische consumptiecheques te kunnen nagaan

Vóór het gebruik van de elektronische consumptiecheques moet de werknemer het saldo kunnen nagaan van de cheques die hem werden toegekend en die nog niet gebruikt werden.

Alle consumptiecheques die worden toegekend zonder dat deze voorwaarde vervuld is, worden als loon beschouwd, waarop socialezekerheidsbijdragen en belasting verschuldigd zijn.

 

Kosteloos voor de werknemer

Principe

Het gebruik van de elektronische consumptiecheques mag geen kosten voor de werknemer teweegbrengen.

Regels bij diefstal of verlies

In het geval van diefstal of verlies van de drager van de elektronische consumptiecheques kunnen eventueel wel kosten aangerekend worden voor de vervanging van deze drager, maar enkel wanneer de voorwaarden hieromtrent vastgesteld zijn in een collectieve arbeidsovereenkomst op sectoraal of ondernemingsvlak of in het arbeidsreglement wanneer de toekenning van de elektronische consumptiecheques geregeld is bij individuele overeenkomst.

Ongeacht wat in de CAO of het arbeidsreglement vermeld wordt, mag de kost van de vervangende drager nooit meer bedragen dan de waarde van één maaltijdcheque als de onderneming maaltijdcheques toekent. Als de werkgever geen maaltijdcheques toekent, mag de kost voor de vervanging van de drager niet meer dan 5 euro bedragen.

Voor meer informatie over hoe het verlies of de diefstal van de drager wordt opgelost, verwijzen we u naar de fiche “ Consumptiecheques – 2. Praktische vragen” en meer bepaald naar de vraag “Wat moet de werknemer doen in geval van diefstal of verlies van de drager van zijn elektronische consumptiecheques?

Sanctie

Alle consumptiecheques die worden toegekend zonder dat deze voorwaarde vervuld is, worden als loon beschouwd, waarop socialezekerheidsbijdragen en belasting verschuldigd zijn.

 

Welke sanctie wordt opgelegd als deze voorwaarden niet zijn nageleefd?

Dan wordt de consumptiecheque zowel op sociaal (RSZ-bijdragen) als fiscaal (bedrijfsvoorheffing) vlak beschouwd als loon.

De controle op welke kleinhandelszaken in aanmerking komen, ligt bij de uitreiker van de cheque. Wees dus aandachtig als u zelf een papieren consumptiecheque uitgeeft.

 

Wat zijn de belangrijkste wettelijke referenties?

  • Artikel 19quinquies van het koninklijk besluit van 28 november 1969 zoals gewijzigd door het KB van 21 juli 2021
  • Artikels 57 tot 65 van de wet van 18 juli 2021 houdende tijdelijke ondersteunings- maatregelen ten gevolge van de COVID-19-pandemie
  • Circulaire C/2020/131 over de consumptiecheque