To Delete Document
InEditMode: ("1" if Yes) IsNewDoc: ("1" if Yes) DspNow: UserCN: (username-CN) HistoryFields: (is used in the code for the history subform) -

-

Sociale zekerheid bij tewerkstelling in verschillende landen van de EU: wil de echte werkgever nu opstaan?

07/09/2020

Niet alle werknemers werken in één land. Sommige werknemers werken voor dezelfde werkgever in twee of meer lidstaten van de EU. Zeker in de transportsector is dat vaak het geval.

Om in dat geval te weten in welke EU-lidstaat de werkgever socialezekerheidsbijdragen moet betalen, moet hij zich twee dingen afvragen. Ten eerste: in welk land woont de werknemer? En daarnaast: in welk land is de werkgever zelf gevestigd?

In een recent arrest[1] heeft het Europees Hof van Justitie geoordeeld dat de werkgever op papier niet altijd de echte werkgever is. Dat kan betekenen dat de socialezekerheidsbijdragen in een andere lidstaat betaald moeten worden.

 

In welke lidstaat betaalt de werkgever socialezekerheidsbijdragen?

De EU verordening 883/2004 is daarin duidelijk[2]. Als een werknemer in twee of meer landen werkt is:

  • de wetgeving van het land waar de werknemer woont van toepassing. De werknemer moet dan wel minstens 25% van de arbeidstijd in dat land werken of 25% van zijn loon in dat land verdienen
  • de wetgeving van de lidstaat van de zetel of de domicilie van zijn werkgever van toepassing. Dat is zo als de werknemer niet minstens 25% van zijn tijd in zijn woonland werkt of 25% van zijn loon in dat land verdient

Als de werknemer meerdere werkgevers heeft, zijn er nog andere regels van toepassing, maar daar gaan we hier niet verder op in.

 

Wat waren de feiten in de zaak waar het Europese Hof zich over uitsprak?

Verschillende werknemers die als vrachtwagenchauffeur werkten, hadden een arbeidsovereenkomst met een Cypriotische onderneming. Die onderneming had op haar beurt een overeenkomst met verschillende Nederlandse transportfirma’s.

De Cypriotische onderneming beheerde de vrachtwagens van die tansportfirma’s. Daarnaast voerden haar vrachtwagenchauffeurs opdrachten uit voor rekening van de Nederlandse transportfirma’s. Het waren ook de Nederlandse ondernemingen die de chauffeurs aanbevolen bij de Cypriotische onderneming.

De vrachtwagenchauffeurs woonden in Nederland en hadden nog nooit in Cyprus gewoond of gewerkt. De vrachtwagenchauffeurs werkten in twee of meer lidstaten van de EU en ze werkten niet minstens 25% van de tijd in Nederland. Ze verdienden ook geen 25% van hun loon in Nederland. Ze werkten dus geen substantieel gedeelte van hun tijd in hun woonland.

De vraag is dan: in welk land moeten de socialezekerheidsbijdragen betaald worden? Op basis van de EU-verordening is dat duidelijk: in Cyprus.

De werknemers wonen in Nederland, maar ze presteren er geen substantieel deel van hun werk. Dus de wetgeving van het land waar de werkgever is gevestigd, is van toepassing. Dat is Cyprus.

De Nederlandse RSZ was het daar niet mee eens en begon een procedure voor de Nederlandse rechtbanken. Uiteindelijk werd de vraag voorgelegd aan het Europees Hof van Justitie.

 

Wat besliste het Europees Hof?

Kort gezegd is de vraag die aan het Hof werd voorgelegd: wie is de werkgever?

Is dat de onderneming die de werknemers aanbeveelt bij hun toekomstige werkgever, er feitelijk volledig over kan beschikken en feitelijk ook de loonkost draagt? Of is het de onderneming die de arbeidsovereenkomst heeft afgesloten en, wel in samenspraak met de Nederlandse transportfirma’s, het loon betaalt?

Het Hof heeft in vorige zaken al aangegeven dat wanneer uit de feiten blijkt dat de contractuele situatie niet overeenstemt met de werkelijke situatie er rekening gehouden moet worden met de werkelijke situatie van de werknemer.

Er moet dus niet enkel rekening worden gehouden met de arbeidsovereenkomst, maar ook met de omstandigheden. Werkgevers mogen geen kunstmatige constructie opzetten met als enige doel voordeel te halen uit de verschillen tussen de nationale wetgevingen van de EU-lidstaten.

Op basis daarvan oordeelt het Hof dat een internationaal vrachtwagenchauffeur niet noodzakelijk in dienst is bij de werkgever waarmee hij een arbeidsovereenkomst heeft afgesloten. Als er een andere onderneming is die het feitelijk gezag over de werknemer heeft, feitelijk de loonkosten draagt en ook de bevoegdheid heeft hem te ontslaan (zelfs indien dat onrechtstreeks is), moet die onderneming als werkgever beschouwd worden.

Dit was het geval voor de werknemers van de Nederlandse transportfirma’s. Als de Nederlandse firma geen beroep meer wou doen op de chauffeurs, gaf zij dit door aan de Cypriotische onderneming. De werknemer werd dan ontslagen.

Zoals steeds geeft het Europees Hof aan dat de nationale rechtbank alle feiten concreet moet beoordelen. Maar het Hof stelt wel dat de Nederlandse socialezekerheidswetgeving van toepassing lijkt te zijn. De werkgever van de chauffeurs lijkt op basis van de feiten immers de Nederlandse transportfirma te zijn.

Als de Nederlandse rechtbank op basis van alle feiten tot dezelfde conclusie komt, dan presteren de chauffeurs nog steeds geen substantieel deel van hun arbeidstijd in hun woonland, Nederland. De werkgever zou dan evenwel niet meer de Cypriotische onderneming zijn, maar wel de Nederlandse transportfirma. Aangezien hun werkgever dan in Nederland gevestigd is, is de Nederlandse wetgeving van toepassing. De socialezekerheidsbijdragen moeten dan ook in Nederland betaald worden.

 

Wat is het belang van deze beslissing?

Het Europees Hof heeft met dit arrest sociale dumping weer wat moeilijker gemaakt.

Werkgevers die hun internationaal werkend personeel via een buitenlandse onderneming laten presteren met als enige doel minder socialezekerheidsbijdragen te moeten betalen, lopen nu het risico als de echte werkgever van die werknemers te worden beschouwd.

Zij zullen die socialezekerheidsbijdragen dan in het land waar hun zetel of domicilie is gevestigd, moeten betalen.

 

Wat doet Securex voor u?

Met vragen over buitenlandse tewerkstelling kan u steeds terecht bij international.mobility@securex.eu.

 


[1] HvJ (grote kamer), C-610/18, 16 juli 2020

[2] Artikel 13, eerste lid.

 

Securex Sociaal Secretariaat - Legal 07-09-2020