To Delete Document
InEditMode: ("1" if Yes) IsNewDoc: ("1" if Yes) DspNow: UserCN: (username-CN) HistoryFields: (is used in the code for the history subform) -

-

Richtlijn over detachering werknemers binnenkort omgezet

12/09/2016

Een nieuwe richtlijn, die al in werking is getreden, verleent gedetacheerde werknemers meer rechten[1]. Aan de sociale partners werd een voorontwerp van wet voorgelegd om die tekst - eindelijk - om te zetten in onze nationale wetgeving [2].

We belichten enkele aandachtspunten, onder meer de nieuwe regeling van hoofdelijke aansprakelijkheid van de rechtstreekse medecontractant voor activiteiten die tot de bouwsector behoren.

Detachering of geen detachering? Vademecum

De richtlijn geeft de lidstaten aanwijzingen om te beoordelen of er al dan niet sprake is van detachering.  Eén van die criteria is of de onderneming substantiële activiteiten verricht in de lidstaat van herkomst.

Het voorontwerp van wet bevat:

  • een lijst van criteria om het begrip gedetacheerde werknemer te beoordelen, d.w.z. de tijdelijke aard van de arbeidsprestaties van de werknemer in de lidstaat van ontvangst;
  • een niet-limitatieve lijst van feitelijke elementen die moeten worden beoordeeld om uit te maken of de werkgever daadwerkelijk substantiële activiteiten uitoefent.

De beoordeling moet altijd geval per geval worden uitgevoerd.

A1-formulier

Het ontbreken van een A1-formulier kan erop wijzen dat de situatie niet moet worden beschouwd als een detachering. De sociale partners zijn van mening dat het aanbeveling verdient om in de memorie van toelichting bij de wet aan te geven dat dit inderdaad ook één van de elementen is waarmee in de algemene beoordeling rekening gehouden kan worden. Ze vragen ook dat bijzondere aandacht wordt besteed aan het probleem van de ‘valse’ A1-formulieren.

Looninformatie

De richtlijn bepaalt dat de lidstaten maatregelen moeten treffen om de informatie over de arbeidsvoorwaarden en arbeidsomstandigheden (harde kern van de regels die in de lidstaat van ontvangst moeten worden nageleefd) die door de dienstverleners moeten worden nageleefd, algemeen en openbaar wordt beschikbaar gesteld, en dit op duidelijke wijze en met elektronische middelen. Deze verplichting geldt ook voor de arbeidsvoorwaarden die voortvloeien uit collectieve arbeidsovereenkomsten (minimumlonen, functieclassificatie,...).

De sociale partners benadrukken dat die informatie op toegankelijke en transparante wijze beschikbaar moet worden gesteld[3]. Gezien de complexiteit van de loonvorming vraagt de Raad dat, hoewel al een aanzienlijke inspanning werd gedaan, een verdere inspanning zou worden geleverd, in samenspraak tussen de bevoegde overheid en de sociale partners in de sectoren, om deze informatie op een zo educatief mogelijke wijze voor te stellen op de hiertoe bestemde website.

Tot slot is de Raad van mening dat het belangrijk is dat de inspectiediensten alle aspecten van de betaling van het minimumloon kunnen controleren. De Raad vraagt dat deze doelstelling van de maatregel uitdrukkelijk wordt opgenomen in de memorie van toelichting bij het voorontwerp van wet.

Documenten voor de inspectiediensten

Op verzoek van de inspectiediensten moeten bepaalde documenten worden verstrekt om een efficiënte controle mogelijk te maken: kopie van de arbeidsovereenkomst, arbeidstijdenoverzicht, bewijs van betaling van de lonen,... Er moet een vertaling van die documenten in één van de landstalen of in het Engels worden bezorgd.

Op te merken valt dat voor een buitenlandse werkgever die werknemers detacheert in België de procedures en de verplichtingen met betrekking tot de sociale documenten die worden voorgeschreven bij afwijking van de normale arbeidsduur in België, van toepassing zijn[4].

Verbindingspersoon

De werkgever moet vóór de tewerkstelling van in België gedetacheerde werknemers een verbindingspersoon aanwijzen. Zijn gegevens moeten worden vermeld in de Limosa-aangifte.

Hoofdelijke aansprakelijkheid van de rechtstreekse medecontractant bij activiteiten in de bouwsector

Nieuwe regeling die bovenop de bestaande regelingen komt

Het voorontwerp van wet dat voor advies werd voorgelegd, stelt voor om een nieuwe regeling van hoofdelijke aansprakelijkheid voor de lonen in het leven te roepen die uitsluitend betrekking heeft op rechtstreekse medecontractant bij activiteiten die tot de bouwsector behoren[5].

Deze bijzondere regeling is bedoeld om naast de algemene regeling te bestaan. Die algemene regeling blijft dus van toepassing voor de andere activiteiten en sectoren en voor de relaties met de onrechtstreekse medecontractanten.  Ook de specifieke regeling voor illegale werknemers blijft van toepassing[6].

Principe

Het principe bestaat erin dat de opdrachtgever die voor activiteiten die tot de bouwsector behoren een beroep doet op een aannemer, hoofdelijk aansprakelijk is voor de betaling van het loon dat verschuldigd is aan de door die aannemer tewerkgestelde werknemer en dat overeenstemt met de arbeidsprestaties die de werknemer daadwerkelijk voor die opdrachtgever heeft verricht.

Afwijking

De opdrachtgever is niet hoofdelijk aansprakelijk als hij in het bezit is van een schriftelijke verklaring, die door hemzelf en zijn aannemer is ondertekend, waarin de aannemer van de opdrachtgever bevestigt dat hij het aan zijn werknemers verschuldigde loon betaalt en zal betalen.

Hij blijft echter hoofdelijk aansprakelijk voor de betaling van het verschuldigde loon vanaf het verstrijken van een termijn van 14 werkdagen vanaf het tijdstip waarop de opdrachtgever kennis heeft van het feit dat zijn aannemer niet in orde is met de betaling van het loon (toekomstige loonschulden).  Die kennisname wordt onder meer bewezen geacht wanneer de opdrachtgever door de inspectie wordt ingelicht.

Te ‘softe’ omzetting voor de vakbonden

Hoewel de nieuwe regel inzake hoofdelijke aansprakelijkheid als dusdanig onmiddellijk effect sorteert (automatische aansprakelijkheid, geen kennisgevingstermijn in tegenstelling tot wat geldt bij de loonaansprakelijkheidsregeling die al in België geldt), voorziet het voorontwerp van wet voor de opdrachtgever (hoofdaannemer) in een principiële vrijstelling door middel van een schriftelijke verklaring van de onderaannemer die bevestigt dat hij het loon zal betalen.

Volgens de representatieve werknemersorganisaties voldoet deze vrijstellingsverklaring voor de ketenaansprakelijkheid onvoldoende aan de noodzaak om gedetacheerde werknemers te beschermen tegen de niet-betaling van het rechtmatig verschuldigd loon. De vrijstellingsverklaring dreigt een formaliteit te worden en ‘zal niet leiden tot een onderscheid tussen bonafide en malafide werkgevers in  een onderaannemingsketen’.

De nieuwe aansprakelijkheidsregeling is bovendien erg complex. De vakbonden zijn van mening dat het naast elkaar bestaan van drie soorten aansprakelijkheid voor de werkgevers uit de bouwsector ‘verwarrend’ is.

Wij houden u uiteraard op de hoogte van de voortgang van dit voorontwerp en van de concrete gevolgen die het voor u zal meebrengen.

 


[1] Richtlijn 2014/67/EU van het Europees Parlement en de Raad van 15 mei 2014 inzake de handhaving van Richtlijn 96/71/EG betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers met het oog op het verrichten van diensten en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1024/2012 betreffende de administratieve samenwerking via het Informatiesysteem interne markt (“de IMI-verordening”), Publicatieblad EG van 28 mei 2014.

[2] Normaal gezien moest de richtlijn zijn omgezet tegen 18 juni 2016. De volgende wetteksten zullen worden aangepast: de wet van 5 maart 2002, de wet van 12 april 1965 en het Sociaal Strafwetboek. De sociale partners (binnen de Nationale Arbeidsraad) hebben op 4 mei 2016 een advies nr. 1.982 uitgebracht over de tekst van het voorontwerp.

[3] Er moet een verband worden gelegd tussen dit algemeen beginsel van toegang tot informatie en de recente rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie in zijn arrest C-396/13 van 12 februari 2015 (Sähköalojen ammattiliitto ry contra Elektrobudowa Spółka Akcyjna). Het Hof verduidelijkt in dit arrest dat de regels voor indeling van de werknemers in loongroepen die worden voorgeschreven door collectieve arbeidsovereenkomsten die algemeen van toepassing zijn in de lidstaat van ontvangst en die het mogelijk maken om het toepasselijk minimumloon vast te stellen alleen tegenstelbaar zijn aan de detacherende werkgever als ze voldoen aan de transparantievoorwaarden, wat met name betekent dat ze toegankelijk en duidelijk moeten zijn.

[4] Die documenten moeten zelfs worden bezorgd als er een vrijstelling bestaat van de verplichting om de sociale documenten bij te houden in het kader van de Limosa-regelgeving. De sociale partners vragen dat de regelgeving op dit punt wordt verduidelijkt.

[5] Dit is ruimer dan de bouwsector alleen. Het gaat om alle activiteiten in de bouwsector die betrekking hebben op het oprichten, het herstellen, het onderhouden, het verbouwen of het slopen van bouwwerken, en met name de volgende activiteiten: graafwerkzaamheden; andere grondwerkzaamheden; bouw; monteren en demonteren van prefab-elementen; inrichting of uitrusting; verbouwing; restauratie; herstelwerkzaamheden; ontmanteling; sloop; groot onderhoud; klein onderhoud - schilderwerk en schoonmaak; sanering. Metaalbouw, schoonmaak,... worden dus ook beoogd.

[6] Raadpleeg voor meer informatie onze fiches over de hoofdelijke aansprakelijkheid in onze rubriek Sociaal/Info+. De algemene regeling van de hoofdelijke aansprakelijkheid voor loonachterstallen blijft van toepassing in alle situaties waarin deze specifieke regeling niet geldt.

Securex Sociaal Secretariaat - Legal 12-09-2016