To Delete Document
InEditMode: ("1" if Yes) IsNewDoc: ("1" if Yes) DspNow: UserCN: (username-CN) HistoryFields: (is used in the code for the history subform) -

-

Strijd tegen illegale arbeid - Nieuwe verplichtingen

07/03/2013

Een hele rits maatregelen zijn op 4 maart 2013 in werking getreden[1] die de tewerkstelling van illegale arbeidskrachten een stuk minder aantrekkelijk maken:

    • de werkgever moet de buitenlandse werknemer die hij wil tewerkstellen voortaan vragen om zijn verblijfstitel voor te leggen. De formaliteiten om een arbeidsvergunning en een arbeidskaart te verkrijgen volstaan niet meer;
    • de werkgever die werknemers tewerkstelt die illegaal in ons land verblijven, moet niet alleen instaan voor het niet betaalde loon en de daarop betrekking hebbende sociale bijdragen en belasting, maar ook voor tal van andere kosten. Hij kan daarbij zware sancties oplopen;
    • de ondernemingen moeten bovendien meer dan ooit blijk geven van een verhoogde waakzaamheid in het kader van hun samenwerking met onderaannemers. Indien zij illegaal verblijvende onderdanen van derde landen tewerkstellen, zijn die ondernemingen hoofdelijk aansprakelijk voor de betaling van de niet betaalde lonen alsook voor de sancties verbonden aan de illegale tewerkstelling;
    • het indienen van een klacht bij de rechtbank is eenvoudiger geworden.

Deze maatregelen gelden voor alle activiteitensectoren.

Arbeidskaart… en verblijfsvergunning!

Wanneer de werkgever een buitenlandse werknemer tewerkstelt, moet hij in principe vóór de indiensttreding een arbeidsvergunning aanvragen waarmee de werknemer een arbeidskaart kan bekomen.

Daarnaast moet hij nu ook:

    • nagaan of zijn buitenlandse werknemer een geldige verblijfstitel bezit;
    • een afschrift of de gegevens van de verblijfstitel of van een andere verblijfsvergunning kunnen voorleggen aan de inspectiediensten en dit ten minste tijdens de duur van de tewerkstellingsperiode;
    • de in- en uitdiensttreding van de werknemer aangeven[2].

Onder buitenlandse werknemer dient men te verstaan, de onderdaan van een land buiten de Europese Unie of die niet het recht heeft om vrij te reizen krachtens het Schengenakkoord[3].

Sancties

De werkgever die deze verplichtingen niet naleeft of weet dat de verblijfstitel die de buitenlandse werknemer voorlegt vals is, kan een sanctie van niveau 4 (dit is de hoogste sanctie) oplopen.

De sanctie van niveau 4 bestaat hetzij uit een gevangenisstraf van 6 maanden tot 3 jaar en/of een strafrechtelijke boete van 3.600 tot 36.000 euro, hetzij uit een administratieve boete van 1.800 tot 18.000 euro. De boete wordt vermenigvuldigd met het aantal betrokken werknemers[4] [5].

De werkgever wordt bovendien hoofdelijk aansprakelijk gesteld voor de repatriëringskosten en de huisvestingskosten van de buitenlandse werknemer en zijn gezin.

Negatieve impact op uw portefeuille en niet op deze van de werknemer

Of de werkgever nu wel of niet in België gevestigd is, de werkgever moet zijn werknemers steeds bezoldigen in functie van de loonschalen die in zijn sector gelden[6]. Die verplichting geldt ook voor de werknemers die hier onregelmatig verblijven.

Doet de werkgever dat niet, dan moet hij niet alleen het volledig verschuldigde loon voor het geleverde werk, maar ook de verschuldigde socialezekerheidsbijdragen en belasting betalen alsook de nalatigheidsinteresten en de eventuele administratieve geldboetes.

De werkgever moet ook opdraaien voor de kosten verbonden aan de doorstorting van de lonen naar het land waarnaar de buitenlandse illegale werknemer teruggekeerd is of teruggezonden werd[7].

Vermoeden

Wanneer de illegaal verblijvende onderdaan van een derde land in België tewerkgesteld wordt met een arbeidsovereenkomst[8], dan wordt hij, tot bewijs van het tegendeel, vermoed gedurende ten minste drie maanden gewerkt te hebben.

Kennisgeving die op de plaats van het misdrijf uitgehangen moet worden

Opdat de betrokken werknemers goed geïnformeerd zouden zijn, moet de werkgever die illegaal verblijvende onderdanen van een derde land tewerkstelt en die een schriftelijke kennisgeving van de inspectiediensten ontvangt, dat bericht uithangen op de plaatsen waar hij het misdrijf gepleegd heeft. Doet hij dat niet, dan moet de hoofdelijk aansprakelijke onderneming daarvoor instaan.

Systeem van hoofdelijke aansprakelijkheid

Er wordt een nieuw systeem van hoofdelijke aansprakelijkheid ingevoerd dat zowel geldt voor de opdrachtgever als voor de verschillende aannemers die deel uitmaken van de keten van onderaannemers.

Vermits dit nieuwe specifieke aansprakelijkheidssysteem voor de onderdanen van derde landen die hier illegaal verblijven een gedetailleerde uitleg vereist, wijden wij hieraan vandaag nog een volledig apart artikel.

De hoofdopdrachtgever is ook strafbaar!

Naast het stelsel van de hoofdelijke aansprakelijkheid maakt een bijzondere bepaling van het sociaal strafwetboek de oorspronkelijke opdrachtgever eveneens strafbaar (sanctie van niveau 4).

Indien er geen onderaanneming in het spel is, wordt de opdrachtgever strafbaar vanaf het ogenblik waarop hij op de hoogte was van het feit dat zijn aannemer illegaal verblijvende onderdanen van derde landen tewerkstelt. Indien er wel sprake is van onderaanneming (dat wil zeggen dat de opdrachtgever een beroep doet op een aannemer die op zijn beurt met een onderaannemer werkt), dan is de opdrachtgever strafbaar vanaf het ogenblik waarop hij op de hoogte was van het feit dat de onderaannemer illegaal verblijvende onderdanen van derden landen tewerkstelt. In beide gevallen moet het misdrijf voortduren nadat hij hiervan op de hoogte was.

Vereenvoudigde klachtenprocedure

De representatieve werkgevers- en werknemersorganisaties, het Centrum voor gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding evenals een aantal instellingen van openbaar nut en verenigingen[9] kunnen nu in rechte optreden in de geschillen waartoe de wet aanleiding kan geven. Er wordt gepreciseerd dat deze vorm van hulpverlening geen hulp bij illegaal verblijf uitmaakt en dus niet strafbaar is.

De vordering van die organisaties belet de werknemer echter niet om zelf op te treden of zich bij de vordering aan te sluiten of in het geding tussen te komen.

Overzicht

Directe tewerkstelling van onderdanen van derde landen

De werkgever moet, voor aanvang van de tewerkstelling, de volgende stappen uitvoeren:

  • verkrijgen van een arbeidsvergunning / arbeidskaart
  • nagaan van de verblijfstitel van de werknemer en een kopie ervan vragen

Sancties voor de werkgever bij illegale tewerkstelling:

  • sanctie van niveau 4 (Sociaal Strafwetboek) ;
  • betaling van het verschuldigd loon, maar ook van de verschuldigde sociale bijdragen en belastingen (+verwijlinteresten);
  • betaling van de eventuele kosten voor het opsturen van het loon;
  • uithanging van de kennisgeving van de inspectiediensten op de plaats van de inbreuk

Onderaanneming

Als de onderneming weet dat de onderaannemer beroep doet op illegale arbeidskrachten: niet met de onderaannemer werken!

In het aannemingscontract met de rechtstreekse aannemer een clausule over illegale tewerkstelling opnemen[10].

Sancties voor de onderneming bij illegale tewerkstelling door een van de medecontractanten:

  • hoofdopdrachtgever rechtstreeks strafbaar (sanctie van niveau 4) als hij weet had van de feiten;
  • mechanisme van hoofdelijke aansprakelijkheid (voor de betaling van het verschuldigde loon, maar ook voor de opgelegde financiële sancties[11]). Dit mechanisme bestaat uit 3 luiken. Een van deze luiken stelt de opdrachtgever ook hoofdelijk aansprakelijk ;
  • als de hoofdelijk aansprakelijke onderneming zich niet aan de regels houdt: sanctie van niveau 2.


[1] Wet van 11 februari 2013, Belgisch Staatsblad van 22 februari 2013, 4de editie. Dankzij deze maatregelen stelt België zich in orde met de Europese bepalingen ter zake (meer bepaald de Richtlijn 2009/52/EG van 18 juni 2009 tot vaststelling van minimumnormen inzake sancties en maatregelen tegen werkgevers van illegaal verblijvende onderdanen van derde landen).

[2] Dit is niet nieuw (verplichte aangifte Dimona of Limosa), maar die verplichting staat nu uitdrukkelijk vermeld in de wet betreffende de tewerkstelling van buitenlandse werknemers.

[3] Ongeacht of hij door een Belgische of een gedetacheerde werkgever tewerkgesteld wordt.

[4] De veroordeelde werkgever kan ook een tijdelijk verbod krijgen om zijn onderneming uit te baten of zelfs verplicht worden om ze te sluiten.

[5] Deze sancties komen bovenop de reeds bestaande sancties bij afwezigheid van arbeidsvergunning en/of arbeidskaart.

[6] Men moet zich baseren op de bezoldiging van een wettelijk tewerkgestelde werknemer in een vergelijkbare arbeidsbetrekking.

[7] Indien het adres en het rekeningnr. van de werknemer niet gekend zijn, zullen de stortingen aan de Deposito- en Consignatiekas gebeuren.

[8] Alle arbeidsbetrekkingen worden beoogd, zelfs zonder schriftelijke arbeidsovereenkomst.

[9] De lijst van deze instellingen en verenigingen zal bij koninklijk besluit vastgelegd worden.

[10] U vindt meer informatie over dit onderwerp in ons artikel over het aansprakelijkheidsmechanisme.

[11] De opdrachtgever kan dus twee keer een sanctie van niveau 4 oplopen!

Securex Sociaal Secretariaat - Legal 07-03-2013