To Delete Document
InEditMode: ("1" if Yes) IsNewDoc: ("1" if Yes) DspNow: UserCN: (username-CN) HistoryFields: (is used in the code for the history subform) -

-

Te warm om te werken ?

06/22/2020

We worden momenteel geconfronteerd met hittegolftemperaturen.

Voor zij die moeten werken kan dit zwaar wegen, zeker als er ook fysieke inspanningen moeten geleverd worden. Waar moet u aan denken om het welzijn van uw werknemers te garanderen? Wat zijn uw verplichtingen? Is het in deze tijden van het coronavirus veilig om airconditioning te gebruiken? U ontdekt het hier.

Iedere werkgever moet een risicoanalyse maken van de thermische omgevingsfactoren van de arbeidsplaats die technologisch of klimatologisch van aard kunnen zijn en kunnen leiden tot te koude of te warme arbeidsomstandigheden [1]. Tijdens een hittegolf zijn het dus klimatologische omgevingsfactoren zie voor te warme werkomstandigheden kunnen zorgen. Als het te warm wordt, hebben werknemers recht op een aantal beschermende maatregelen. 

Te warm ?

De wetgever heeft actiewaarden voor blootstelling aan warmte vastgesteld die door de WBGT-index[2] worden bepaald. Eens deze actiewaarden overschreden worden lopen werknemers de kans op negatieve gezondheidseffecten, zogenaamde hittestress. Als deze waarden worden overschreden, moeten er preventieve maatregelen worden genomen.Deze waarden zijn afhankelijk van de fysieke werkbelasting.

Om deze waarde te meten volstaat een gewone thermometer niet. Een bepaalde warme temperatuur kan bij zeer vochtig weer ondraaglijk zijn, terwijl die bij droog weer geen gezondheidsrisico’s geeft. U moet dus rekening houden met de vochtigheid, maar in sommige gevallen ook met de windsnelheid en de rechtstreekse straling die de werknemers ondervinden door de zon of door een technologische stralingsbron (bv. oven).

 

Max WBGT index

Fysieke werkbelasting[3]

29

Licht tot zeer licht

26

Halfzwaar

22

Zwaar

18

Zeer zwaar

 

De temperatuur moet gemeten worden met een zogenaamde “vochtige globethermometer”. Als u niet over zo'n apparaat beschikt, vindt u hoe de WBGT bepalen met behulp van een gewone thermometer in combinatie met een vochtigheidsmeter[4] op de volgende link. 

Deze waarden worden echter zelden overschreden op schaduwrijke werkplekken waar men licht werk uitvoert, zoals kantoren. Deze werkplekken vormen niet meteen een risico voor hittestress, maar comfortabel is het uiteraard niet en de warmte zal zeker een invloed hebben op het concentratievermogen en de productiviteit van de werknemers. Voor deze werkplekken wordt verwezen naar een comfortnorm voor gematigde temperaturen, namelijk de norm EN ISO 7730[5]. Het thermisch comfort is de tevredenheid van een individu met betrekking tot de thermische omstandigheden van diens omgeving. Men spreekt van thermisch comfort, wanneer de persoon het niet warmer of kouder hoeft te hebben. Meer informatie. 

Maatregelen bij warmte van klimatologische oorsprong

Worden de actiewaarden (WBGT) overschreden, dan moet u volgens de wetgeving volgende maatregelen treffen om hittestress te voorkomen:

  • gratis aangepaste verfrissende dranken verstrekken;
  • beschermingsmiddelen (zonnescherm, hoofddeksel,…) ter beschikking stellen van werknemers die aan rechtstreekse zonnestraling worden blootgesteld.

Indien de actiewaarden (WBGT) meer dan 48 uur overschreden worden, dan moet u:

  • binnen de 48 uur een verluchtingssysteem in de werklokalen installeren;
  • extra pauzes voorzien. 

Wilt u het thermisch comfort van de werknemers garanderen tijdens de warme zomerperiode, dan dient u te streven naar minder dan 10% klachten wegens te warm op de werkplaats. Dit kan u bereiken als u volgens de norm EN ISO 7730 de zogenaamde PMV-index onder 0,5 houdt. Deze index wordt bepaald op basis van de lucht- en stralingstemperatuur, relatieve luchtvochtigheid, luchtsnelheid, isolatiewaarde van de kledij en de activiteitsgraad van de werknemers. Om dit exact te gaan bepalen heb je gespecialiseerde meettoestellen nodig, maar voor zittende werknemers die lichte kledij dragen komt dit in ons Belgisch klimaat vaak neer om een streeftemperatuur tussen 24 en 26°C (gewone luchttemperatuur), waarbij tijdens een zeer warme periode een overschrijding hiervan gedurende een beperkt deel van de werkdag (max. 10%) nog aanvaardbaar is. Hou zeker ook rekening met volgende aandachtspunten:

  • Hou de stralingswarmte zoveel mogelijk buiten door gebruik te maken van zonnewering (bij voorkeur aan de buitenzijde van het gebouw).
  • Stel de temperatuur van de airco niet te laag in (max. 6°C lager dan buitentemperatuur) om grote temperatuursverschillen en tocht te vermijden.
  • Pas de kledij (uniform) aan en zorg voor lichte kledij die uit voldoende vochtdoorlatende stoffen bestaat.
  • Pas indien mogelijk de uurroosters aan, zodat werken tijdens het warmste deel van de dag kan vermeden worden.
  • Spoor werknemers aan om voldoende water (liefst geen cafeïne houdende of gesuikerde dranken) te drinken en stel voorzieningen ter beschikking om drank koel te bewaren. 

Ventilatie: aandachtspunten tijdens covid-19

De verspreiding via de lucht over een afstand van verschillende meters van het coronavirus wordt weinig waarschijnlijk geacht, omdat grote (zwaardere) druppels heel snel neervallen en op de grond terechtkomen.  Het virus kan niet lang overleven in droge omstandigheden, als het vocht in de druppels verdampt is. Er zijn echter studies waaruit geconcludeerd wordt dat er kleinere druppels gevormd worden tijdens het spreken, die wel enige tijd in de lucht blijven ‘zweven’ en waarin het virus mogelijk zou kunnen overleven. Het is dan ook niet volledig uit te sluiten dat het virus dus wel zou kunnen verspreid worden via luchtstromen gegenereerd door aircosystemen of ventilatoren die de aanwezige binnenlucht doen circuleren Hier zijn enkele aandachtspunten en aanbevelingen. 

Men moet voldoende ventileren via natuurlijke of mechanische ventilatie met 100% verse buitenlucht: er is immers een duidelijk positief verband aangetoond tussen een hogere graad van luchtverversing en het minder verspreiden van virussen. Vermijd recirculatie van binnenlucht! Een aantal keer per dag de ramen open zetten gedurende minstens een kwartier heeft reeds een merkbaar effect. 

Mechanische ventilatoren voor binnengebruik

De zogenaamde collectieve ventilatoren vervangen de airconditioning niet, maar kunnen tijdens de hittegolf wel voor afkoeling zorgen in een gemeenschappelijke ruimte. Door een belangrijke luchtstroom te creëren, kunnen ze echter mogelijk de speekseldruppels die door mensen in de ruimte worden uitgestoten, projecteren over een grotere afstand dan normaal en zo de veiligheidsafstand tussen de mensen ondoeltreffend maken.

Het is daarom niet aan te raden om collectieve ventilatoren te gebruiken in gesloten ruimtes. Ze kunnen echter wel worden overwogen voor buitengebruik of in permanent geventileerde ruimtes zoals open loodsen.

Individuele ventilatoren worden om dezelfde reden ook niet aanbevolen. Tenzij de werknemer alleen in een aparte ruimte werkt en er dus geen mogelijke overdracht van virussen aanwezig is.

Airconditioningsystemen

Ze kunnen als veilig worden beschouwd als zolang ze:

  • 100% verse buitenlucht gebruiken
  • de binnenlucht niet recirculeren
  • schone, goed geïnstalleerde filters bevatten
  • de lucht niet bevochtigen. 

De Rehva (de Europese associatie voor ventilatie, verwarming en airconditioning) stelt praktische maatregelen voor.

 

Deze aanbevelingen zijn ondergeschikt aan en vervangen in geen geval de algemene preventiemaatregelen tegen de verspreiding van COVID-19 betreffende afstand houden, handhygiëne, de bevordering van thuiswerk, …

 

Ozon en buitenwerk

Bij aanhoudend warm weer treden er ook dikwijls verhoogde ozonconcentraties op. Over de bescherming tegen ozon van klimatologische oorsprong zijn in de arbeidsreglementering geen afzonderlijke bepalingen opgenomen. Dit wordt echter beschouwd als een risico waarvoor preventiemaatregelen getroffen moeten worden. Hierbij moet voornamelijk aandacht besteed worden aan de risicogroepen, zoals werknemers met ademhalingsproblemen, werknemers met cardiovasculaire belasting, zwangere werkneemsters en oudere werknemers.

Omdat de ozonconcentratie binnenshuis normaal beduidend lager is dan buitenshuis, moeten deze maatregelen zich vooral richten op werknemers die in open lucht werken. De beste bescherming wordt geboden door organisatorische maatregelen, zoals[6]:

  • zware lichamelijke arbeid enkel tijdens de ochtend of voormiddag verrichten, omdat de ozonconcentraties dan het laagst zijn;
  • lichtere arbeid verrichten zodat het ademvolume en de ingeademde dosis ozon verminderen;
  • rustpauzes binnenshuis voorzien.

Om te weten wanneer u deze maatregelen moet nemen, kan u afgaan op de voorspellingen van de Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu (CELINE - http://www.irceline.be). 

Meer info?

Wil u meer info over de rechten van werknemers die bij hoge temperaturen moeten werken? Neem dan contact met het centrum voor informatie en documentatie van onze externe dienst voor preventie en bescherming op het werk. We zullen uw vragen met plezier beantwoorden: cid.sep@securex.be

 

 

[1] Codex over het welzijn op het werk Boek V.- Omgevingsfactoren en fysische agentia Titel 1.– Thermische omgevingsfactoren. Meer informatie op Lex4You – Preventie-Bescherming 

[2] De WBGT-index (Wet Bulb Globe Temperature) bekomt men aan de hand van de droge luchttemperatuur, de stralingstemperatuur en de natte temperatuur. De berekening verschilt naargelang de werkpost zich binnen (zonder directe zonnestraling) of buiten (wel straling van de zon) bevindt 

[3] Voorbeelden van fysieke werkbelasting:

  • zeer licht werk: bureauwerk;
  • licht werk: manueel werk aan een tafel;
  • gemiddeld zwaar werk: werken in staande houding;
  • zeer zwaar werk: graafwerken.  

[4] Bij gebrek aan een hygrometer kan de werkgever in eerste instantie de gegevens van de KMI gebruiken om een eerste benadering te maken van de relatieve luchtvochtigheid 

[5] NBN EN ISO 7730 “Ergonomie van de thermische omgeving: analytische bepaling en interpretatie van thermische behaaglijkheid door berekening van de PMV en PPD waarden en door criteria voor de plaatselijke behaaglijkheid”.

[6] FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg

SECUREX Externe Dienst Preventie en bescherming 06/22/2020