To Delete Document
InEditMode: ("1" if Yes) IsNewDoc: ("1" if Yes) DspNow: UserCN: (username-CN) HistoryFields: (is used in the code for the history subform) -

-

Overuren: mogelijkheden en gevolgen van uw keuze

19/06/2017

Vele ondernemingen maken gretig gebruik van overuren. Wat zij niet altijd weten, is dat dit eigenlijk niet zomaar mag. Het presteren van overuren moet altijd de uitzondering blijven. Bij structureel gebruik van overuren, is een aanpassing van de uurroosters[1] of een extra aanwerving in principe een betere oplossing.

Omdat de inspectiediensten de laatste tijd strenger controleren op overuren, geven we u in dit artikel nog even een overzicht van de toepasselijke regels.

Soorten overuren

Wanneer we spreken over overuren, bedoelen we eigenlijk de occasionele afwijkingen. Dat zijn die afwijkingen die niet te voorzien zijn en dus ook niet in het uurrooster vermeld zijn. Dit zijn de meest voorkomende:

Benaming en korte omschrijving

Grenzen

Welke voorwaarden moet u respecteren?

1.       Buitengewone vermeerdering van werk

Het moet gaan om een vermeerdering van werk die niet systematisch is (anders is ze niet langer buitengewoon). Van zodra men op voorhand kan inschatten wanneer er een werkvermeerdering zal zijn, kan men beter gebruik maken van een structurele uitzondering (zoals kleine flexibiliteit of andere uitzonderingen die toelaten tot 11u/dag of 50u/week te werken).

11u/dag

50u/week

-       Toelating sociale inspectie

-       Akkoord vakbondsafvaardiging

-       Aangepast uurrooster 24 uur vooraf uithangen

2.       Onvoorziene noodzakelijkheid

Deze overuren mogen niet voorzienbaar zijn en bovendien moeten ze noodzakelijk zijn. Dit wordt strikt geïnterpreteerd en bovendien beperkt in de tijd (maximum enkele opeenvolgende dagen).

11u/dag

50u/week

-       Akkoord vakbondsafvaardiging

-       Inlichting van de sociale inspectie

3.       Vrijwillige overuren

(nieuw sinds 01/02/2017 - wet 'wendbaar en werkbaar werk')

Voor deze overuren is geen geldige reden vereist. De werknemer geeft vrijwillig aan bereid te zijn overuren te presteren indien de nood zich voordoet.

11u/dag

50u/week

Max. 100 overuren per jaar (tot 360 uren mits sector-cao)

U hoeft geen geldige reden te hebben om van deze mogelijkheid gebruik te kunnen maken, maar wel het schriftelijk akkoord van uw werknemer dat iedere 6 maanden hernieuwd moet worden.

 

Andere mogelijke occasionele afwijkingen zijn de volgende:

  • dringende arbeid aan machines of materieel (overmacht);
  • arbeid om het hoofd te bieden aan een voorgekomen of dreigend ongeval (overmacht);
  • werken van vervoer, laden en lossen (KB nodig op sectorvlak);
  • werken aan inventarissen en balansen (max. 7 dagen per jaar per werknemer);
  • bedrijfstakken waarin de nodige tijd niet nauwkeurig kan worden bepaald (KB nodig op sectorvlak);
  • bedrijfstakken waarin de verwerkte stoffen zeer snel kunnen ontaarden (enkel mogelijk in PC 118 voor de verwerking van ultra-verse producten).

Buiten deze mogelijkheden mag men dus geen overuren laten presteren. Wanneer men geen gegronde reden heeft, is men dus aangewezen op de vrijwillige overuren. Deze zijn echter beperkt tot 100 (of maximum 360) overuren per jaar.

Inhalen of uitbetalen?

Overuren dienen in principe ingehaald te worden. Op die manier wordt de gemiddelde wekelijkse arbeidsduur gerespecteerd. Er bestaan echter verschillende uitzonderingen op deze regel:

1. Voor de overuren gepresteerd in het kader van een onvoorziene noodzakelijkheid of een buitengewone vermeerdering van werk:

De werknemer kan er in dat geval voor kiezen om de overuren aan 150% te laten uitbetalen. Dit kan echter slechts ten belope van een beperkt aantal uren per kalenderjaar:

  • 91 overuren, dit is het wettelijk voorziene aantal uren;
  • 130 overuren, indien de onderneming dit in haar arbeidsreglement heeft voorzien;
  • maximum 143 overuren, indien een sector-cao dit zo bepaalt.

2. Voor de vrijwillige overuren: deze worden in geen geval ingehaald.

3. Voor de gevallen van overmacht in de eigen onderneming[2]: dringende arbeid aan machines of materieel en arbeid om het hoofd te bieden aan een voorgekomen of dreigend ongeval.

Overloon

Het spreekt voor zich dat een werknemer die overuren presteert, ook recht heeft op overloon. Dit bedraagt 50% van zijn basisuurloon en de bijhorende premies. Voor overuren gepresteerd op een zon- of feestdag, heeft de werknemer recht op een overloon van 100%.

Moment van betaling

Het loon voor een overuur wordt opgesplitst in

  • 100% betaalde inhaalrust en;
  • 50 of 100% overloontoeslag.

De toeslag wordt betaald op het moment dat het overuur gepresteerd wordt (in dezelfde betaalperiode). Het uur inhaalrust aan 100% wordt echter pas betaald in de betaalperiode waarin de inhaalrust wordt genomen en aan het op dat moment geldende loon (met inbegrip van indexaties of verhogingen).

Wanneer de werknemer ervoor gekozen heeft om zijn inhaalrust te laten uitbetalen, wordt het geheel betaald in de betaalperiode waarin het overuur werd gepresteerd.

Onze raad

Bezint eer u begint met overuren. We merken op dat de inspectiediensten de laatste tijd strenger gaan controleren. De uitbreiding van een flexibelere arbeidsduur met de Wet Wendbaar en Werkbaar werk kan hiervan de oorzaak zijn.

Maakt u op een eerder structurele wijze gebruik van overuren binnen uw onderneming? Neem dan contact op met uw legal advisor voor een advies op maat. Er bestaat misschien een goedkopere en wettelijke oplossing.

 


[1] Voor meer informatie over structurele oplossingen, contacteer uw Legal Advisor. Voor een overzicht, klik hier.

[2] Wanneer men in derde ondernemingen overuren dient te presteren (bijvoorbeeld. bij klanten), moeten deze uren wel ingehaald worden.

Securex Sociaal Secretariaat - Legal 19-06-2017